BİLGİSAYARA GİRİŞ

 

IBM firması 1981 Ağustos  ayında Apple firmasına rakip olarak ürettiği bilgisayarlara PC (Personel Computer) adını verdi IBM bu bilgisayarlarda APPLE‘den daha farklı bir mimarı izledi. İşlemci olarak INTEL’i işletim sistemi olarak da Microsoft firması ile ortak bir çalışma sonucu oluşturulan DOS’unu tercih etti. IBM PC ile büyük bir başarı sağladı. IBM’in PC alanındaki başarısını fark eden diğer bilgisayar firmaları da pazarın çok büyük olduğunu ve büyük bir kazanç sağlayacağını düşünerek ev kullanıcıları için bilgisayar üretme kararı aldılar. Fakat önlerinde bir soru vardı; Üretecekleri bilgisayarlar Apple II uyumlumu yoksa PC uyumlumu olacaktı. Yada kendileri yeni bir mimari bulup her ikisi ile de uyumsuz yeni bir bilgisayar üreteceklerdi. IBM’in çok büyük bir firma oluşu ve pazarda IBM ile rekabet edemeyeceklerini düşünerekten kendi üretecekleri bilgisayarları PC uyumlu yapma kararı aldılar. Böylece şu an kullandığımız bilgisayarlar IBM UYUMLU PC adını aldı. Bu firmalar sonuçta haklı çıktılar. Şu pazarın en büyük payına PC sahip.

                8 Mhz(Megahertz) bir hiza sahip 8088 ile başlayan PC rüzgarı akıl almayacak bir hızla gelişti ve su an 1500 Mhz’lik PentiumIV’lere kadar geldi. Bu arada değişen sadece bilgisayar hızları değil işletim sistemleri de oldu. Microsoft firmasına ait MS-DOS ile başlayan işletim sisteminde de büyük değişimler oldu. Text modlu olarak çıkan MS-DOS işletim sistemi zamanla evrim geçirerek yerini Windows işletim sistemine bıraktı. Şu anda mouse kullanabileceğimiz grafik arabirimli, görsel, eğlenceli Windows 98 işletim sistemini kullanmaktayız.

                İlk dönemler sadece iş amaçlı kullanılan bilgisayarlar zamanla evlere girdikçe daha farklı alanlar çıkmaya başladı. Artık bilgisayar bir iş aracı değil hayatın birer parçası haline geldi. Artık is başvurularında ilk sorulan sorulardan birisi bilgisayar biliyor musunuzdur. Bu denli hayatımıza giren bilgisayarlarda internetin de gelişimi ile neredeyse aklımıza gelebilecek her şey yapılabilir hale geldi. Bilgisayarları işlerimizi takip etmek, evraklarımızı hazırlamak, oyun oynamak, müzik dinlemek, film, tv izlemek, haberleşmek, alışveriş için kullanabiliyoruz.

                Bilgisayarı incelerken iki grup altında incelemek doğru olur. Hardware (Donanım) ve Software(Yazılım);

Donanım (Hardware)

Bilgisayarı oluşturan fiziksel parçaların tamamına verilen isimdir. Donanımda kendi arasında iki farklı grupta incelemek doğru olur. Birinci gruba yani bir PC’nin çalışabilmesi için gerekli olan parçalara Temel Birimler adı, diğer gruba ise daha sonradan PC’ye takılabilen ve çeşitli fonksiyonlar kazandıran parçalara Çevre Birimleri adı verilebilir.

Anakart; Mainboard olarak da adlandırılır. Bir PC’de bulunan tüm aygıtlar bir şekilde anakart ile bağlantılıdırlar ve bu sayede aralarında iletişim kurarlar. Bu bağlantı direkt üzerine takılarak ( PCI veya ISA yuvalara) veya bir kablo aracılığı ile yapılır.

CPU; Central Processing Unit (Merkezi İşlem Birimi) Bilgisayarın beynidir. Bilgisayarda yapılan bütün işlemler CPU üzerinde gerçekleşir ve bilgiler gerekli yerlere dağılır.

Ram; Random Access Memory(Rastgele Erişimli Bellek) Harddisklerden çok daha hızlı oldukları için çalıştırılan programlar Ram üzrinde işlem görürler. Bu nedenle Ram ne kadar fazla olursa bilgisayarda o denli hızlı çalışır.

Harddisk; Hdd bilgisayarda bulunan verilerin saklandığı yerdir. Bütün bilgilerimiz oyunlarımız programlarımız işletim sistemimiz harddiskte saklanır. Hdd genelde “C” karakteri ile temsil edilir.

Floppy; Disket Sürücü ve Fdd olarakda adlandırılır. Manyetik disklere veri kaydedebilen ve bunların içerisindeki verileri okuyabilen aygıtlara verilen isimlerdir. Bir disketin alabileceği en fazla veri 1,44 MB dir. Disket sürücü genelde “A” harfi ile temsil edilir.

Ekran Kartı VGA; Monitöre  yansıyacak görüntüleri aktaran ve gerekli işlemleri yapan bir aygıtdır.

Kasa; PC içerisinde bulunan parçaları dış etkenlere karşı muhafaza eder ve bu parçalara elektirik dağılımını gerçekleştirir.

Monitör Ekran; Bilgisayardan gelen sinyalleri görmemizi sağlayan bir aygıttır. Çalışma mantığı tıpkı Televizyon gibidir.

Klavye+Mouse; Bilgisayara yapmak istediklerimizi bildirmek, komutlar vermek için kullandığımız aygıtlardır.

Yazıcı; Printer olarak da geçen bu aygıt bilgisayarda hazırladığımız evrakları kağıt üzerine çıkartmak için kullanılır.

Tarayıcı; Scanner kağıt üzerindeki bir yazıyı bir resmi bilgisayar ortamına aktarmak için kullanılırlar.

Çizici; Plotter mimari çizimlerde ve folyo kesimlerinde kullanılan bir aygıttır.

 

Yazılım (Software)

Bilgisayarı kullanabilmemiz ve istediğimiz işlemleri yapabilmemiz için geliştirilen programlara verilen isimdir. Yazılımıda kendi arasında İşletim Sistemleri ve Uygulamalar olarak iki farklı grupta inceleyebiliriz.

İşletim Sistemleri; Donanım ve kullanıcı arasındaki haberleşmeyi sağlayan bir programdır. Tam olarak görevi ise şu maddeler ile açıklayabiliriz;

-PC donanımını kullanıcının  kullanabilmesini sağlar, örneğin TV Kartı ile TV izlemek, modem aracılığı ile internete bağlanmak, ses kartı aracılığı ile müzik dinlemek vs.

-Uygulamaları kullanmamızı sağlar. Farklı konularda çalışmak için geliştirilen uygulamaları çalıştırabilmemizi ve kullanmamızı sağlar.

-Dosya Yönetimini sağlar. Dosyaları istediğimiz şekilde adlandırmamızı, gruplamamızı, silmemizi sağlar.

Uygulamalar; Belirli işleri yapabilmesi amacı ile hazırlanan, çalışmak için bir işletim sistemine ihtiyaç duyan programlardır. Örneğin Word kelime işlemci programı, Excel Hesap Tablosu programı vb.


BİLGİSAYARI KULLANMAK

Bilgisayarı kullanabilmek için önce açmamız gerekiyor. Açma işlemini gerçekleştirmek için kasa üzerinde bulunan Power Düğmesine (Genelde büyük belirgin bir düğmedir) basılır. Bu işlemden sonra bilgisayar açılır ve devreye Bios (Anakart üzerinde bulunan bir entegre. Görevi sistem tarihi ve saatini ve donanım hakkında bilgileri saklamak ve kontrol etmek) girer. Sisteme bağlı aygıtları test eder. Bu işlem bittikten sonra işletim sistemi yüklenir ve karşımıza Windows98 ekranı gelir. Bu aşamadan sonra yapılması gereken işleri mouse ve klavye kullarak sisteme biz bildiririz.

Mouse Kullanmak

Windows açıldığında ekranın ortasında bir ok işareti bulunur. Bu işaret mouse’umuzu temsil eder. Mouse’u sağ elimiz ile tutarak sağa, sola, aşağı, yukarı hareket ettirerek ekrandaki işaretçiyi oynatabiliriz. Bu şekilde işaretçiyi istediğimiz yere götürebiliriz. Mouse’u kullanırken üzerinde bulunan tuşlarına tıklarız. Üç tip tıklama türü vardır;

Tıklama; Herhangi bir nesneyi seçili hale getirmek veya bir menüyü açmak için kullanılır. Örneğin işaretçiyi masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesinin üzerine getirip bir kez sol düğmeye tıklayalım. Bilgisayarım simgesi seçili hale gelir. İşaretçiyi Başlat Menüsünün üzerine götürüp bir kez tıklayalım. Başlat Menüsü açılır.

Çift Tıklama; Herhangi bir nesnenin üzerinde mouse’un sol düğmesine iki kez hızlı bir şekilde tıklama işlemine denir. Çift tıklama olayı genelde programları çalıştırmak için kullanılır. Örneğin mouse’umuzu masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesinin üzerine getirip cift tıklarsak bilgisayarım penceresi açılır.

Sağ Tıklama; Herhangi bir nesnenin üzerinde mouse’un sağ düğmesine tıklama işlemine denir. Bu işlem sağ tıklanan nesne üzerinde yapabileceğimiz işlemleri bir menü içerisinde bize getirir. Örneğin mouse’umuz ile masaüstünde boş bir alana sağ tıklayarak bir kısayol menüsüne ulaşabiliriz. Bu menüdeki seçenekler ile masaüstü ayarlarında değişiklikler yapabiliriz.

 

Klavye Kullanmak

Bilgisayara yapacağımız işlemleri bildirirken, veri girerken vb. işlemleri yaparken en fazla kullandığımız araçtır. Klavyeler harf dizilimlerine göre ikiye ayrılırlar. Q ve F Klavye; F Klavye Türk diline daha uygun olmasına rağmen Q Klavye çok daha fazla yaygındır. Genel kullanımı ve bazı tuşlarıın özellikleri aşağıdaki gibidir.

Esc; Escape olarak adlandırılır ve birçok uygulamada iptal etmek vazgeçmek anlamında kullanılır.

Enter; Onay verme, kabul etme amaçlı kullanılır. Giriş tuşu olarakda adlandırılır. Kelime işlemcilerde satır açmak için kullanılır.

Tab; Onay  kutucukları arasında geçiş yapar. Kelime işlemcilerde satır içinde belli bir miktar boşluk açmak için kullanılır.

CapsLock; Büyük veya küçük harf yazmayı sağlar. Bu tuşa basıldığında klavyenin sağ üst köşesinde bulunan CapsLock ışığı yanar veya söner.

Shift; Tek başına bir fonksiyonu yoktur. Beraberinde bir tuşa basılırsa büyük harf yazmasını sağlar ve tuşların üst bölümlerinde bulunan karakterleri yazmamızı sağlar.

Alt; Diğer tuşlarla birlikte kullanılır. Genelde menüleri açmak amaçlı kullanılır. Menülerde altı çizgili harf ile beraber basıldığında menüler açılır.

Alt Gr; Tuşların sağ  alt taraflarında bulunan karakterleri yazmamızı sağlar.

Ctrl; Control tuşuda diğer tuşlarla birlikte kullanılır. En çok kısayol tuşu olarak kullanılır. Örneğin Microsoft neredeyse bütün programlarında Kaydet seçeneği için Ctrl+S tuşlarını tanımlamıştır.

Backspace; Soldan sağa doğru silerek ilerlemek için.

End; İmleci satırın sonuna götürür.

Home; İmleci satırın başına götürür.

Yön Tuşları; İmleci aşağı-yukarı, sağa-sola taşımamızı sağlar.

Page Down; İmleci yarım sayfa aşağı indirir.

Page Up; İmleci yarım sayfa yukarı taşır.

Delete; Silmek için kullanılır. İmlecin sağındakileri siler.

PrintScreen; Ekran görüntüsünü kopyalar

 

WINDOWS XP

 

Microsoft firmasının geliştirdiği ve dünya üzerinde en çok kullanılan işletim sistemidir. Kullanımının bir hayli kolay olması bu denli yaygın bir şekilde kullanılmasını sağlıyor.

Windows XP yüklü olan bir bilgisayar çalıştırıldığında işletim sistemi devreye girer ve bir süre sonra Windows 98 ekranı karşımıza gelir. Karşımıza gelen bu ekrana Masaüstü adını veririz. Masaüstünde bulunan simgeler ise bilgisayarımızda bulunan programları daha pratik bir şekilde çalıştırabilmemiz için Windows tarafından oluşturulmuş  Kısayollardır.  Ekranın sol alt köşesinde bulunan Başlat düğmesinin bulunduğu gri çubuğada Görev Çubuğu adı verilir.

Programları Çalıştırmak

Windows’da bir program çalıştırmak için bir çok yol var. Programları çalıştırmak için masaüstünde bulunan kısayol simgeleri kullanılabileceği gibi başlat menüsüde kullanılabilir.

1.        Masaüstünde bulunan simgeyi seçili hale getirirdikten sonra enter tuluna basılır.

2.        Masaüstünde bulunan simgeye çift tıklama yapılır.

3.        Masaüstünde bulunan simgeye sağ tıklayıp gelen menüden aç komutu verilir.

4.        Başlat Menüsünden çalıştırmak istenilen program kısayolunun üzerine gelip tıklanır.

Pencereleri Yönetmek

                Windows’da bütün programlar birer pencere içerisinde çalışır ve dolayısıyla bütün pencerelerin ortak özellikleri vardır. Bütün pencerelerde bir adet başlık çubuğı  bulunur. Bu başlık çubuklarının sağ köşelerinde 3 adet simge bulunur. Bu simgler ile pencere kapatılabilir gizlenebilir veya boyutu değiştirilebilir. Başlık çubuğunun sol tarafında ise bu programın adı yazılıdır, bu yazının hemen  sol tarafında bulunan küçük simge ise kontrol menüsüdür. Bu pencere içerisinde yapılabilecek işlemleri listeler.

Kapatma

1.        Başlık Çubuğunda bulunan kapat düğmesine basılarak

2.        Kontrol Menüsüne çift tıklayarak

 

3.        Kontrol Menüsüne tek tıklayıp, gelen menüden Kapat seçilir.

4.        Görev çubuğunda bulunan program simgesine sağ tıklayarak, gelen menüden Kapat seçilebilir.

5.        Alt F4 tuş bileşenini kullanarak.

Simge Durumu

1.        Başlık Çubuğunda bulunan simge durumunda küçült düğmesine basılarak

2.        Kontrol Menüsüne tek tıklayıp, gelen menüden simge durumunda küçült seçilir.

3.        Görev çubuğunda bulunan program simgesine sağ tıklayarak, gelen menüden simge durumunda küçült seçilebilir.

Ekranı Kaplama

1.        Başlık Çubuğunda bulunan ekranı kapla düğmesine basılarak

2.        Başlık çubuğuna çift tıklayarak

3.        Kontrol Menüsüne tek tıklayıp, gelen menüden ekranı kapla seçilir.

4.        Görev çubuğunda bulunan program simgesine sağ tıklayarak, gelen menüden ekranı kapla seçilebilir.

Taşıma

1.        Başlık çubuğu üzerinde iken mouse’un sol düğmesine basarak sürükleyerek

2.        Kontrol menüsü-Taşı komutu ile

3.        Görev çubuğunda bulunan program simgesine sağ tıklayarak, gelen menüden Taşı komutu ile

Boyutlandırma

1.        Pencerenin etrafındaki cizgiler üzerine mouse’ umuzu götürdüğümüzde işaretçi çift yönlü bir oka dönüşür. İşaretçi bu durumda iken sol düğmeye basarak mouse’u sürükleyip bırakırız.

2.        Ekranı Kapla ve Önceki Boyut düğmeleri ile

3.        Kontrol Menüsünden Ekranı Kapla ve Önceki Boyut komutları verilerek

4.        Görev çubuğunda bulunan program simgesine sağ tıklayarak, gelen menüden Ekranı Kapla ve Önceki Boyut komutları verilerek.

Pencereler Arası Geçiş

1.        Görev çubuğunda istediğimiz program simgesine tıklayarak

2.        Alt Tab tuş bileşeni ile

Listeleme

Aktif  durumdaki programları listelemek için görev çubuğunda boş bir alana sağ tıklanır. Açılan Menüden;

1.        Pencereleri Basamakla

2.        Pencereleri Dikey Döşe

3.        Pencereleri Yatay Döşe

Masaüstünü Özelleştirmek

                Windowsda Masaüstünü özelleştirnek için görüntü özellikleri adlı pencere kullanılır. Bu pencereyi açmak için;

1.        Masaüstüne sağ tıklanır ve gelen pencereden özellikler komutu verilir.

2.        Denetim masasında bulunan görüntü adlı simgeye iki kez tıklanır.

Bu işlemlerden sonra görüntü özellikleri adlı pencere açılır. Bu pencere içerisinde masaüstünü özelleştirebilmemiz için 6 adet sekme bulunur.

Artalan

Listede bulunan resimlerden birini seçerek Masaüstü Duvar Kağıdı olarak belirleyebiliriz.

Ekran Koruyucular

Ekran Koruyucusu adlı açılan liste kutusundan beğendiğimiz herhangibir ekran koruyucusunu seçerek bunu geçerli ekran koruyucumuz olarak belirleyebilirz. Bekleme adlı kutucuğa bir değer yazarakda bu ekran koruyucusunun ne kadar süre sonra devreye girmesini istediğimizi ayarlayabiliriz. İstersek bu ekran koruyucusuna şifre koyabilir ve şifreyi bilmeyen birinin ekran koruyucudan çıkmasını önleyebiliriz. Bunu yapabilmek içinde Parola Korumalı adlı onay kutucuğuna işaret koyduktan hemen sonra sağ tarafında bulunan değiştir adlı kutucuk ilede parolamızı belirleyebiliriz.

Görünüm

Pencerelerin başlık çubuklarının ve içeriklerinin rengini, mesaj kutularınn renklerini, Wndows’un pencerelerde ve menülerde kullandığı varsayılan yazıtiplerini değiştirebiliriz.

Etkiler

Masaüstünde bulunan Windows’un standart simgelerini değiştirebilir bunaları büyütüp küçültebiliriz. Pencerelerin nasıl taşınacağını menülerin nasıl açılacağını belirleyebilirz.

Web

Windows’da bulunan simgeleri normalde cift tıklama ile çalıştırabiliyorduk. Eğer istersek Web Sayfalarında olduğu gibi bu simgeleri tek tıklama ile çalışabilir hale getirebiliriz. Klasör Seçenekleri adlı düğmeciğe tıklayarak gelen pencereden Web biçemi seçersek simgeleriz tek tıklama ile çalışabilecek hale gelirler. Eğer yine

 

eskisi gibi çift tıklama ile çalışmalarını istiyorsak yine aynı pencereye gelip Klasik Biçemi seçip tamam düğmesine basarız.

Ayarlar

Bu pencere ile ekran çözünürlüğü ve aynı anda kullanılabilecek renk sayısını ayarlayabiliriz. Bu sayede ekranın daha canlı renkler ile ve daha net görülmesini sağlayabiliriz.

Windows Programları

                Windows işletim sistemi ile sistemi ile bilgisayara kurulan ve gerçekten  işlevsel olan birkaç program vardır. Bu programlar günlük çalışma hayatında kullanılmaktadır. Bu programlar Başlat-Programlar-Donatılar menüsünde bulunurlar.

Hesap Makinesi

Bu program Harddiskte Windows klasörü içerisinde Calc.exe adı ile bulunur ve Başlat-Programlar-Donatılar-Hesap Makinası kısayolu ile çalıştırılabilir. Normal bir hesap makinası ile yaptğımız işlerin tamamını ve bu program ile yapabilmekteyiz.

Not Defteri

Bu program Harddiskte Windows klasörü içerisinde Notepad.exe adı ile bulunur ve Başlat-Programlar-Donatılar-Not Defteri kısayolu ile çalıştırılabilir. Basit bir metin editörüdür. Bu programda yazdığımız yazılar bilgisayara txt uzantısı ile kaydedilirler. Not Defterinde hazırlanan bir dosya en fazla 64 KB. Büyüklüğünde olabilir.

Wordpad

Bu program Harddiskte Windows klasörü içerisinde Wordpad.exe adı ile bulunur ve Başlat-Programlar-Donatılar-Wordpad kısayolu ile çalıştırılabilir. Not defterine oranla çok daha gelişmiş bir kelime işlemcidir. Bu programda yazdığımız yazılar bilgisayara doc uzantısı ile kaydedilirler.

Paint

Bu program Harddiskte Windows klasörü içerisinde Mspaint.exe adı ile bulunur ve Başlat-Programlar-Donatılar-Paint kısayolu ile çalıştırılabilir. Resim işleme programıdır. Bu programda yaptığımız resimler bilgisayara bmp uzantısı ile kaydedilirler.

Görev Çubuğunu Yönetmek

Görev çubuğunu ekranda farklı bir noktaya alabilmek ve boyutlarını değiştirmek mümkündür.

Taşıma

Mouse’u Görev Çubuğunun üzerine götürüp ekranda sağ, sol, alt veya üst köşelere doğru sürükleyerek, Görev Çubuğunu ekranda herhangibir yere alabiliriz.

Boyutlandırma

Mouse’umuzun Görev çubuğu üzerinde çift yönlü bir oka dönüşmesini sağladıktantan sonra sol düğmeye basarak Görev çubuğunun boyutunu değiştirebiliriz.

Görev Çubuğunu Özelleştirmek

Görev çubuğunu özelleştirmek için Görev Çubuğu Özellikleri pencerisini açmamız gerekir. Bu pencereyi açmak için iki farklı yol izlenebilir. Görev çubuğunda boş bir alana sağ tıklayıp özellikler seçebiliriz veya Başlat-Ayarlar-Görev Çubuğu ve Başlat Menüsü komutunu veririz. Gelen pencerede Görev Çubuğu Seçenekleri adlı sekmeye tıklarız. Bu pencerede dört farklı seçenek vardır;

Her Zaman Üstte; bu seçenek işaretliyse görev çubuğu her zaman çalışan programların üstündedir.

Otamatik Gizle; bu seçenek işaretliyse görev çubuğu kendi kendini gizler ve mousle üzerine gidildiğinde kendini gösterir.

Başlat Menüsünde Küçük Simgeler Göster; bu seçenek işaretliyse başlat menüsünde bulunan programları küçük simgeler ile gösterir.

Saati Göster; bu seçenek işaretliyse Görev Çubuğunun sağ tarafında sistem saati gösterilir.

Başlat Menüsünü Özelleştirmek

Başlat Menüsünü özelleştirmek için Görev Çubuğu Özellikleri pencerisini açmamız gerekir. Bu pencereyi açmak için iki farklı yol izlenebilir. Görev çubuğunda boş bir alana sağ tıklayıp özellikler seçebiliriz veya Başlat-Ayarlar-Görev Çubuğu ve Başlat Menüsü komutunu veririz. Gelen pencerede Başlat Menüsü Programları adlı sekmeye tıklarız. Bu pencerede dört farklı seçenek vardır;

Temizle; Bu düğme ile Başlat-Belgeler menüsünde bulunan en son çalıştırılan 15 adet dosya adı temizlenir.

Ekle; Bu düğmeciğe tıklandığında karşımıza kısayol oluşturma penceresi gelir. Buradan istediğimiz dosya seçilerek başlat menüsüne kısayolunu ekleyebiliriz.

Kaldır; Bu düğmeciğe tıklandığında karşımıza Başlat-Programlar altında bulunan kısayolların bir listesi gelir. Bu listeden istediğimiz bir kısayolu seçerek silebiliriz. Bir kısayol silmek için kullanılabilicek  bir başka yol ise;

 

 

Başlat Menüsünde herhangi bir kısayol üzerinde iken sağ tıklayıp gelen menüden sil komutunu vermektir. Silinen kısayollar geri dönüşüm kutusuna gönderilir.

Gelişmiş; Bu düğmeciğe tıklandığında Windows Gezgini içerisinde başlat menüsü kısayolları karşımıza gelir. Burada yeni program grupları (klasörler) oluşturablir, kopyalama, taşıma, silme ve yeniden adlandırma işlemleri gerçekleştirilebilir.

Denetim Masası

                Windows 98 ile ilgili ayarlamaların yapılabilmesi için gerekli araçların bulunduğu bir klasördür.

Tarih ve Saati Değiştirmek

Bilgisayarın tarih ve saatini değiştirmek için iki farklı yol izleyebiliriz.

1.        Görev çubuğunda bulunan saatin üzerine çift klik yaparak

2.        Denetim masasi içerisinde bulunan Tarih ve Saat adlı simgeyi açarak.

Klavye Ayarları

Windows 98 de klavye ayarlarını yapabilmek için ;

1.        Denetim masasında bulunan Klavye simgesini çalıştırmak

2.        Görev Çubuğunda bulunan klavye simgesine sağ tıklayarak gelen menüden özellikleri seçmek gerekiyor.

Bu gelen pencerede klavyenin yazma hızını hangi dili kullanacağımızı hangi klavye tipini Q veya kullnacağımızı belirtiyoruz.

Mouse Ayarları

Windows’da mouse’un işaretçisini, hareket hızını, çift tıklama hızını değiştirmek için Denetim Masasında bulunan Fare adlı simgeyi çalıştırarak yapabiliyoruz.

Görüntü

Masaüstünü özelleştirebilmemiz için Görüntü Özellikleri adlı pencere açılır.

Ses

Windows’un belirli olaylar karşısında çıkartmasını istediğimiz sesleri ayarlayabilmek için bu pencereyi kullanırız. Bu pencereden Windows açılış, kapanış sesleri, pencere açılışlarında, kapanışlarında, tam ekran yapıldığında, menülerin açılışlarında, hata mesajlarında vb. olaylardaki ses düzeni ayarlanır.

Masaüstü Temaları

Windows’a biraz daha canlılık hareket getirmek için tasarlanmış eğlence amaçlı bir programdır. Masaüstü Temalarında duvar kağıdını, ekran koruyucularını, ses düzenini, fare işaretçilerini, masaüstü simgelerini tek bir seçerek ile değiştirebilmemiz için hazır birçok şablon bulunur. Bunlardan istediğimizi seçerek Windows’u biraz daha eğlenceli bir hale getirebiliriz.

Program Ekle / Kaldır

Windows’da bulunan programları özelleştirmek için kullanılır. Çalıştırmak için Denetim Masasında bulunan Program Ekle / Kaldır simgesini çalıştırmamız gerekir. Program Ekle / Kaldır ‘ı çalıştırdığımızda karşımıza gelen pencerede üç adet sekme bulunur;

Yükle / Kaldır ; Bu bölümde Windows’a daha sonradan kurulmuş olan programların bir listesi bulunur. Bu listeden istenilen program seçildikten sonra Ekle / Kaldır düğmeciğine tıklanarak o programı bilgisayarımızdan kaldırabiliriz.

Windows Kur ; Windows ile beraber gelen programlar, oyunlar, masaüstü duvar kağıtları, ekran koruyucuları, masaüstü temaları ve diger programları Windows’a tekrar kurmak yada kaldırmak için kullanılır.

Başlangıç Disketi; Herhangi bir problem karşısında bilgisayarı açabilmek için gerekli olan sistem disketini oluşturmak için kullanılır.

Yazı Tipleri

Windows’da kullanabileceğimiz tüm yazıtiplerini görebilmemizi, yeni yazıtipleri ekleyebilmemizi ve varolanları silebilmemizi sağlayan bir araçtır.

Yazıcılar

Windows’a yeni bir yazıcı tanıtmak varolan yazıcıları silebilmek ve değişiklik yapabilmek için yazıcılar klasörünü çalıştırmamız gerekir. Yazıcılar klasörüne ulaşabilmek için şu yolları izleyebiliriz.

1.        Başlat-Ayarlar-Yazıcılar

2.        Bilgisayarım_Yazıcılar

3.        Denetim Masası_Yazıcılar

Dosya ve Klasör Yönetimi

Bilgisayarda bulunan tüm programlar, oyunlar, işletim sistemleri, bizim hazırladığımız belgeler dosyalar halinde saklanır. Bu dosyalar bilgisayarımızda harddisk adını verdiğimiz fiziksel bir aygıtta saklanır ve bu dosyaları kendi aralarında gruplamak içinde klasörler kullanılır.

 

 

Sürücü; Dosya ve klasörlerin saklanabileceği fiziksel ortamlardır ve alfabede bulunan harfler ile temsil edilirler. Disket sürücüler A veya B harfi ile Harddiskler ise C ve sonrasında gelen harfler ile temsil edilirler. CD-ROM DVD-ROM ve Tape Backup üniteleri  vb. diğer aydıtlar ise Harddiskten sonra gelen harfler ile temsil edilirler.

Klasör; Sürücüler içerisinde bulunan ve dosyaları gruplamak amacı ile kullanılan program grup isimleridir. Klasörler dosyaları yaptıkları işlere göre gruplandırırlar, bu sayede aradığımız herhangibir dosyayı bulmamız kolaylaşır. Bu olay tıpkı bir kütüphanede kitapların konularına göre gruplandırılmalarına benzer.

Örneğin bilgisayarımızda hazırladığımız belgeler, hesap tabloları, sunular vb. “C” sürücüsünde bulunan “Belgelerim”  adlı klasörde gruplanmışlardır. Windows’a ait dosyalar “C” sürücüsünde bulunan “Windows”  adlı klasörde gruplanmışlardır ve yine bu dosyalar yaptıkları işlere göre kendi aralarında gruplandırılmışlardır. Bu sayede örneğin bir oyunu silmek  veya kopyalamak için o oyunu çalıştıran bütün dosyaları tek tek seçmek yerine bu dosyaları içinde barındıran klasörü seçerek istediğimiz işlemi biraz daha pratik yapabiliriz.

Dosya; Bilgisayarda yaptığımız her işlem dosyalar aracılığı ile yapılmaktadır. Bir oyun oynuyaacaksak onun için gerekli dosyalar ekran görüntüleri dosyalarda saklanır. Kullandığımız bir muhasebe programında girdiğimiz faturalar, çekler, senetler ilgili dosyalara kaydedilir. Yazdığımız belgeler, hesap tabloları, sunular vb. dosyalarda saklanır. Bu sayede yaptığımız çalışmaları istediğimiz herhangi bir zamanda açıp okuyabilir gerekli güncellemeleri yapabiliriz. Bilgisayarda bulunan bütün dosyalar “dosyaadı.uzantı” şeklinde saklanır. Dosyaadı o dosyanın yaptığı işe göre verilmiş mantıksal bir isimdir ve toplam 255 karakter uzunluğunda olabilir, uzantı ise o dosyanın işlevine göre bilgisayar tarafından daha önceden belirlenmiş bir isim olabilir ve genelde 3 harf uzunluğundadır. Uzantılar sayesinde o dosyanın hangi programla hazırlandığını ve hangi programlarla açılabileceğini anlayabiliriz. Aşağıda belli birkaç dosya uzantı örneği bulunmaktadır;

Uzantı                    Açıklama                                            

Exe                         Uygulama dosyaları

Bat                         Toplu iş kütükleri

Txt                          Metin dosyaları

Bmp                       Resim dosyaları

Jpg                         Resim dosyaları

Doc                        Microsoft Word dosyaları

Xls                         Microsoft Excel dosyaları

Ppt                         Microsoft Powerpoint dosyaları

Zip                         Sıkıştırılmış dosyalar

 

Dosyalar bilgisayarımızda içeriklerine göre belirli bir alan kaplarlar. Her bir harfin bilgisayarda kapladığı alana 1 byte denir ve buna göre ölçü birimleri aşağıdaki gibidir.

1 Karakter = 1 Byte

1024 Byte = 1 Kilobyte (Kb)

1024 Kilobyte = 1 Megabyte (Mb)

1024 Megabyte = 1 Gigabyte (Gb)

 

Windows Gezgininin Kullanılması

Windows Gezgini, Windows işletim sisteminin dosya ve klasörleri yönetebilmemiz için bize sunduğu bir araçtır. Başlat-Programlar- programlar menüsü ile çalıştırılabileceği gibi Başlat-Çalıştır penceresine Explorer yazarakda çalıştırılabilir. Araştırılıyor adlı bir başlıkla gelen pencerede sağ tarafda ve sol tarafda iki liste bulunur. Listenin sol tarafında biligisayarınızda bulunanları hiyerarşik bir şekilde görebilirsiniz. Listenin en başında Masaüstü bulunur ve masaüstünde bulunan simgeler hiyerarşik bir liste ile sıralanmıştır. Listenin sağ tarafında ise sol tarafta seçili olan bir elemanın içeriğini görebilirsiniz.

Bilgisayarım simgesi ile bilgisayarınızda bulunan sürücü, klasör ve dosyalara erişeblirsiniz.

Ağ Komşularım simgesi ağa bağlı olan bilgisayarlara ve yazıcılara erişeblirsiniz.

Geri Dönüşüm Kutusu simgesi silinmiş öğelere erişeblirsiniz.

 

Üzerinde İşlem Yapılacak Öğeleri Seçmek

Dosyaları silmek, kopyalamak, taşımak vb. işlemleri yapabilmek için üzerinde işlem yapılacak öğeleri seçmek gerekir. Windows’da seçim işlemi klavye veya mouse aracılığı ile yapılır. Seçilmek istenilen öğeye mouse ile tıklanır veya klavyede bulunan yön tuşları kullanılılr. Herhangi bir sürücü/ klasör veya içerisinde bulunan dosyalar üzerinde işlem yapabilmek için öncelikle sürücü/ klasör seçilir. Seçili olan sürücü/ klasör adı adres çubuğunda görülmelidir. Listenin sol tarafında ise seçili olan sürücü/ klasör’ün içeriği görülür. Birden fazla dosya veya klasör seçmek için şu yollar kullanılır.

Aralıklı Seçim; Klavyeden control tuşuna basılarak seçilmek istenilen dosyalara mouse ile tıklanılır.

Ardışık Seçim; Klavyeden shift tuşuna basılarak seçilmek istenen dosyaların ilkine sonrada son dosyaya tıklanır. Bu sayede belirtilen aralıklatki tüm dosyalar seçili hale gelir.

 

Tümünü Seç; Düzün menüsünden Tümünü Seç komutu verilerek veya Ctrl-A tuşlarına basılarak tüm dosyalar seçilir.

Klasör Oluşturmak

Bazen dosyalarımızı gruplamak amacı ile yeni klasörler oluşturma ihtiyacı duyarız. Öncelikle klasörü oluşturacağımız sürücü veya klasörü seçeriz. Bu işlemden sonra aşağıdaki yollardan istediğimizi kullanarak klasör oluşturabiliriz.

1.        Dosya-Yeni-Yeni Klasör menüsü aracılığı ile

2.        Listenin sağ  tarafında boş bir alana sağ tıklayıp gelen menüden Yeni-Yeni Klasör komutu aracılığı ile

 

Klasör\Dosya İsimlerini Değiştirme

Bir dosya veya klasörün adını değiştirmek için ağağıdaki yollardan istediğimizi kullanabiliriz

1.        Dosya-Yeniden Adlandır menüsü aracılığı ile

2.        Seçili olan dosya veya klasöre sağ tıklayıp gelen menüden Yeniden Adlandır komutunu vererek

3.        Aralıklı bir şekilde dosya iki kez tıklayarak

4.        Klavyeden F2 tuşuna basarak

 

Klasör\Dosya Silme

Bazen bilgisayarımızda bulunan gereksiz klasör veya dosyaları silme ihtiyacı duyarız. Bu işlemi yapmak için silmek istediğimiz öğeleri seçtikten sonra ağağıdaki yollardan istediğimizi kullanarak silme işlemini gerçekleştiririz.

5.        Dosya-Sil menüsü aracılığı ile

6.        Seçili olan dosyalara sağ tıklayıp gelen menüden sil komutunu vererek

7.        Araç çubuğundan sil düğmesine tıklayarak

8.        Klavyeden Delete tuşuna basarak

9.        Seçili olan öğeleri mouse ile geri dönüşüm kutusuna sürükleyerek

Bu yöntemler ile silinen öğeler Windows’da Geri Dönüşüm Kutusuna gönderilir.

Not; Bir dosyayı Shift-Delete tuşları ile silerseniz direkt olarak bilgisayarınızdan silinir. Geri Dönüşüm Kutusu aracılığı ile kurtarılamaz.

 

Klasör\Dosya Taşıma

Bilgisayarımızda bulunan dosyaların yerini değiştiririz ve bu işleme taşıma adını veririz. Taşıma işlemi iki etapda yapılır.  İlk etapda taşınmak istenilen dosyalar (kaynak) üzerinde kes komutu verilir, ikinci etapda ise taşınacakları yerde (hedef) yapıştır komutu verilir. Bu işlemi yapmak ağağıdaki yollardan istediğimizi kullanabiliriz

1.        Düzen-Kes, Düzen-Yapıştır menüsü aracılığı ile

2.        Sağ tıklayıp gelen menüden Kes, Yapıştır komutları aracılığı ile

3.        Araç çubuğundan Kes, Yapıştır düğmelerine tıklayarak

4.        Klavyeden Ctrl-X, Ctrl-V tuşlarına basarak

5.        Seçili olan öğeleri mouse ile taşımak istediğimiz yere sürükleyerek

 

Klasör\Dosya Kopyalama

Kullanım şekli ve mantığı olarak taşıma işlemine çok benzerdir. Aralarındaki tek fark kopyalama işleminde seçilen dosyalar (kaynak) asıl yerlerinde kalır. Yapıştırma işlemi yaptığımız yerde (hedef) ise bir kopyaları oluşur. Bu işlemde iki etapda yapılır.  İlk etapda kopyalanmak istenilen dosyalar (kaynak) üzerinde kopyala komutu verilir, ikinci etapda ise kopyalanacakları yerde (hedef) yapıştır komutu verilir. Bu işlemi yapmak ağağıdaki yollardan istediğimizi kullanabiliriz

1.        Düzen-Kopyala, Düzen-Yapıştır menüsü aracılığı ile

2.        Sağ tıklayıp gelen menüden Kopyala, Yapıştır komutları aracılığı ile

3.        Araç çubuğundan Kopyala, Yapıştır düğmelerine tıklayarak

4.        Klavyeden Ctrl-C, Ctrl-V tuşlarına basarak

5.        Seçili olan öğeleri klavyeden  control tuşu basılı iken mouse ile kopyalamak istediğimiz yere sürükleyerek

 

Diskete Kopyalama

Normal bir kopyala işleminden hiçbir farkı yoktur.Sadece kopyalanılacak yer(kaynak) olarak 3½ DisketSürücü (A) seçilmelidir. Bu işlemi yapmak için kullanılacak bir başka yol ise kopyalanıcak dosyalara sağ tıklayarak gelen menüden Gönder-3½ DisketSürücü (A) komutu verilerek.

 

Geri Dönüşüm Kutusu

Bilgisayarda silinen tüm dosyalar Geri Dönüşüm Kutusu adı verilen özel bir yerde saklanır. Geri Dönüşüm kutusuna Windows Gezgini aracılığı ile veya masaüstünde bulunan simgesine iki kez tıklayarak erişebilirz. Geri dönüşüm kutusu içerisinde silinen tüm dosyalarımız ve klasörlerimiz bulunur. Bunlar arasından kurtarmak istediklerimizi seçtikten sonra aşağıdaki yollardan istediğimizi kullanabiliriz;

1.        Dosya-Geri Al menüsü

2.        Sağ tıklayıp gelen menüden Geri Al komutu

Eğer Geri Dönüşüm Kutusunda bulunan dosya ve klasörlere ihtiyacımız olmadığını düşünüyosak Dosya menüsünden Geri Dönüşüm Kutusunu Boşalt komutunu vererek bu dosya ve klasörleri bilgisayarımızdan tamamen silebiliriz.

Kısayol Oluşturmak

Bazen çok sık kullandığımız dosya veya programların masaüstünde birer kısayolunu oluşturmak bu sayede bu dosya veya programlara daha hızlı erişmek isteriz. Masaüstünde bir kısayol oluşturmak için masaüstüne sağ tıklayıp gelen menüden Yeni-Kısayol komutunu veririz. Karşımıza gelen pencereden Komut Satırı adlı kısma çalıştırmak istediğimiz dosyanın veya programın bilgisayarımızda bulunduğu yeri yazarız veya Gözat düğmeciğine tıklayarak bilgisayarımızda bulunduğu yeri belirtiriz.  Daha sonra ileri düğmesine bsarak kalan aşamaları tamamlarız.

Scandisk

Bilgisayarı Windows’tan çıkmadan kapatırsak veya çalışırken elektirik kesilirse Windows’un ihtiyac duyabileceği bazı dosyalar hasar görebilir, disk yüzeyinde bozuk alanlar oluşabilir. Tüm bunlar bilgisayarımızn düzensiz çalışmasına, çalışırken kilitlenmesine, hatalar vermesine yol açar. Bu alanları onarmak için Scandisk adlı programı kullanabilirz. Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Scandisk menüsü araçılığı ile çalıştırabileceğimiz program iki farklı modda çalışabilir. Öncelikle tarama yapılmasını istediğiniz sürücü seçilir ve ardından tarama tipi belirlenir.

Standart; Sadece dosyalar incelenir ve düzeltilmeye çalışılır.

Tam; Hem dosyalar hem de disk yüzeyi hataları incelenir ve düzeltilmeye çalışılır.

Disk Birleştirici

Bilgisayarımıza dosya kopyalayıp sildikçe harddiskde parçalanmalar meydana gelir. Bu parçalanmalar fiziksel değil yazılımsal olur. Disk yüzeyinde bulunan dosyaların parçalanmasıdır. Bu olay bilgisayarımızın çalışma performansını direkt olarak aşağı düşürür. Bilgisayarda meydana gelen bu olaya “fragmantasyon” adı verilir. Bu sorunu düzeltmek için defrag.exe adlı bir program kullanırız. Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Disk Birleştirici menüsü araçılığı ile bu programa ulaşabiliriz.

Disk Temizleme

Bu program harddiskte bulunan gereksiz dosyaları kolay bir şekilde silmemizi sağlar. Ayrıca harddiskte bulunan boş alan %3’ün altına inenrse bu program otamatik olarak devreye girer. Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Disk Temizleme menüsü aracılığı ile bu programı çalıştırabiliriz. Program çalıştığında temizleyeceğimiz diski seçmemiz ister. Bu işlemden sonra harddiskimizi tarar ve silebileceğimiz dosyaları bize gösterir.

Yedekleme

Windows 98 ile yedekleme işlemini yapabileceğimiz bir program gelir. Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Yedekleme menülerini kullanarak bu programı çalıştırdığımızda yedek almak istediğimiz dosyaları belirleriz. Bu program araçılığı ile yedek aldıktan sonra istediğimiz herhangibir zaman yedeğini aldığımız dosyaları tekrar yükleyebilirz.

 

 

 

 

 

Mircrosoft Word

Microsoft Word progrmı gelişmiş bir kelime işlemcidir. Bu programda doküman, tez, kitap hazırlamak için gerekli tüm işlevleri bulabilirsiniz. Word’de hazırlanan belgeler bilgisayara “doc” uzantısı ile kaydedilirler.  Word programı aynı anda birden fazla belge ile çalışmanıza olanak sağlar.

Microsoft Word‘de varsayılan sayfa yapısı olarak A4 ebatlarında bir kağıdı dikey olarak kullanır. Bu kağıdın alt-üst-sağ-sol etraflarında 2,5 cm‘lik bir boşluk vardır. Bu boşluklar ve kağıt boyutları istenildiği takdirde değiştirilebilir.

Microsoft Word ile yazı yazarken dikkat edilmesi gereken birkaç husus vardır.

1.        Word ile çalışırken ancak yeni bir paragrafa geçmek için enter tuşu kullanılır. Bir satır dolduğunda alt satıra geçmek için kesinlikle enter tuşunu kullanmayın. Word satırın dolduğunu kendisi anlar ve yeni bir alt satıra otamatik olarak geçer.

2.        Karakter arasında birden fazla boşluk bırakmak için boşluk tuşu kullanmayın. Bunun yerine tab tuşunu kullanın.

3.        Klavyeden bir tuşa bastığımızda karakter, imlecin bulunduğu yerde çıkar.

4.        Belge içerisinde herhangibir yerde düzenleme yapmak için imleci istediğimiz yere getirmeliyiz. Bu işlemi yapmak için mouse’u kullanabileceğimiz gibi klavyedeki yön tuşlarını, home, end, page up ve page down tuşlarını kullanırız. Ayrıca imleci hareket ettirmek için control tuşuda kullanılabilir.

Daha önceden yazılmış herhangibir metinin biçimini değiştirmek için kesinlikle o metin seçilmeli ve daha sonra değiştirme işlemi yapılmalıdır.

Belgeleri Kaydetmek

Microsoft Word’de hazırladığımız belgelere ileriki bir tarihtede ulaşabilimek ve kalıcı olarak bilgisayarımızda saklamak için Dosya-Kaydet (File-Save) komutu verilir. Bu komutu ilk kez veridğimizde karşımıza bir pencere gelir. Gelen pencerede  Kayıt Yeri (Save In) adlı kısımla belgemizi kaydetmek istediğimiz sürücü veya klasörü seçeriz. Daha sonra Dosya Adı (File Name) adlı kısıma belgemize vermek istediğimiz ismi gireriz. Eğer istersek Kayıt Türü (File Type)[US1] adlı kısımdan belgemizi farklı bir türde kaydedilmesini sağlayabiliriz. Microsoft Word’un varsayılan seçeneği Word Belgesi’dir. Bir dosya bir kez kaydedilkten sonra yani bir belgeye bir isim atandıktan sonra tekrar kaydet komutunu verdiğimizde bu pencere tekrar karşımıza çıkmaz, bundan sonra vereceğimiz kaydet komutu ile varolan belgenin üzerine otamatik kayıt yapılır.

Belgeler kaydedilirken eğer istenirse kayıt penceresinde bulunan Seçenekler (Options) adlı düğmeciğe tıklayarak belgeye şifre verilebilir.

Belgeleri Farklı Kaydetmek

Daha önceden bir isim verilerek bilgisayarımıza kaydedilmiş olan bir belgeyi yeni bir isimle kaydetmek için Dosya-Farklı Kaydet (File-Save As) komutu verilir. Belge yeni bir isimle kaydedilirken eski belge zarar görmez.

Kayıtlı Belgeleri Açmak

Daha önceden bir isim verilerek bilgisayara kaydedilmiş belgeleri açmak için yapılan bu işlem Dosya-Aç (File-Open) menüsü ile gerçekleştirilir. Bu komut verildikten sonra karşımıza gelen pencerede Bak (Look In) adlı kısımdan belgenin kayıtlı olduğu sürücü veya klasör seçilir. Bu işlemden sonra aşağıdaki listede seçili olan sürücü veya klasör içerisinde bulunan dosyaların listesi gelir. Buradan uygun olan dosya seçilerek Aç (Open) düğmeciğine basılır.

Belgeleri açmanın bir diğer yolu ise Word’de çalışılan en son 4 (dört) dosyanın adı Dosya (file) menüsünün altında gösterilir. Eğer burada istediğimiz dosya var ise buna tıklayarak belgeyi açabiliriz.

Yeni Bir Belge Açmak

Word’de yeni bir çalışma yapmak için yeni temiz bir sayfaya ihtiyaç duyarız. Yeni bir sayfa açmak için Dosya-Yeni (File-New) komutu verilir. Bu komuttan sonra gelen pencerede Boş Belge (Blank Document) seçilerek yeni bir sayfa açılabilir. Eğer istersek Word’de bulunan hazır şablonlardan birini seçerek istediğimize uygun bir sayfa seçebiliriz. Bu sayede en baştan bir sayfa hazırlamak yerine varolan hazır bir sayfa üzerinde gerekli değişiklikleri yaparak istediğimize ulaşabiliriz.

Belgeleri Kapatmak

Bir belge ile işimiz bittiğinde o belgeyi kapatma ihtiyacı duyarız. Word’de aktif olan belgeyi kapatmak için Dosya-Kapat (File-Close) komutunu veririz. Eğer bu belge içerisinde kaydedilmemiş birdeğişiklik var ise Microasoft Word birmesaj penceresi ile bizi uyarır ve değişiklikleri kaydetmek isteyip istemediğimizi sorar. Bu

 

soruya Evet (Yes) veya Hayır (No) yanıtı vererek belgeyi kaydedederek veya kaydetmeden kapatabiliriz. Eğer İptal (Cancel) düğmeciğine basarsak kapatma işlemini iptal eder.

Birden Fazla Belge ile Çalışmak

Microsoft Word birden fazla belge ile çalışmamıza izin verir. Aynı anda birçok belge açabiliriz. İstediğimiz belge ile çalışabilmek için Pencere (Windows) menüsüne tıklarız. Bu menü açıldığında açık olan belgelerin bir listesini verir. Çalışmak istediğimiz belgeyi seçerek tıklayabiliriz.

Pencere-Yeni Pencere (Window-New Window) komutu verilerek aktif belgeye ait sanal bir pencere oluşturulabilir. Pencere-Tümünü Yerleştir (Window-Arange All) komutu verilerek de aktif durumda olan ve oluşturulan sanal pencerelerin hepsinin ekranda aynı anda görüntülenmesi sağlanabilir.

Belgeleri Yazdırmak

Microsoft Word’de hazırladığımız belgelerimizi printirden çıkartabiliriz. Bir belgeyi yazdırırken Microsoft Word bize bu işlemi daha rahat ve esnek bir şekilde yapabilmemiz için bazı seçenekler sunmuştur.

Sayfa Yapısını Ayarlamak

Dosya-Sayfa Yapısı (File-Page Setap) menüsü araçılığı ile Microsoft Word’de çalıştığımız belgelerin sayfa yapılarını ayarlayabilirz. Karşımıza gelen penceredeki seçenekleri kullanarak belgemizin istediğimiz ebatlardaki bir sayfaya çıkmasını sağlayabilir, yazıcıdan çıkacak sayfanın sağ-sol, alt-üst kısımlarında ne kadar boşluk bırakılacağını, belgenin sayfaya yatay mı yoksa dikey mi çıkacağını belirleyebiliriz.

1.        Kenar Boşlukları (Margins) sekmesi aracılığı ,ile kağıdın alt-üst-sağ-sol boşluklarının değiştirilmesi, cilt payının ayarlanması ve alt/üst bilgi için ayrılan boşlukların değiştirilmesi ayarlanabilir.

2.        Kağıt Boyutu (Paper Size) sekmesi ile ise kağıdın yüksekliği ve genişliği istenildiği gibi ayarlanabilir. Ayrıca kağıdın yatay veya dikey olarak ayarlanması sağlanır. UYGULAMA YERİ bölümünde düzenleme yapılarak bir noktadan sonra kağıt boyutunun değiştirilmesi sağlanabilir.

Baskı Önizleme

Dosya-Baskı Önizleme (File-Print Preview) menüsü araçılığı ile verebileceğimiz bu komut ile hazırladığımız belgenin yazıcıdan nasıl çıkacağını görebiliriz.

Yazdır

Dosya-Yazdır (File-Print) menüsü aracılığı ile vereceğimiz bu komut ile hazırladığımız bu belgeyi yazıcıdan çıkartabiliriz

Metinleri Seçili Hale Getirmek

                Microsoft Word’de belge içerisinde herhangibir metinde düzenleme yapılmak istendiğinde veya silinmek istediğinde o metnin seçili hale getirilmesi gerekir. Bu işlemi yapmak için Microsoft Word bize birkaç yol sunar.

a)       Mouse imlecini seçmek istediğimiz metnin başına getirerek sol düğme basılı iken mouse’u hareket ettirmek

b)       Herhangi bir kelimenin üzerine çift tıklayarak kelime seçimi yapılabilir.

c)       Klavyeden shift tuşu basılı iken yön tuşlarını kullanarak seçim işlemi yapılabilir. Yine shift tuşu basılı iken Home, End, PageUp, PageDown tuşlarını kullanmak sureti ile daha geniş seçimler yapılabilir.

d)       Mouse imlecini satırın sol tarafına götürüp ok (ö) şekline dönüşmesini sağladıktan sonra bir kez tıklayarak. Bu şekilde bir satırı seçili hale getirebiliriz. Sol düğmeyi bırakmadan mouse’u aşağı yukarı hareket ettirerek birden fazla satırı seçili hale getirebiliriz.

e)       Mouse imlecini satırın sol tarafına götürüp ok (ö)şekline dönüşmesini sağladıktan sonra çift tıklayarak bir paragrafı seçili hale getirebiliriz. Eğer üç kez ardı ardına tıklarsak bütün belge seçili hale gelir. Yine bütün belgeyi seçili hale getirmek için Düzen-Tümünü Seç komutuda verilebilir.

NOT:Seçili olan metnin seçim işlemini iptal etmek için her hangi bir yerde tek tıklama yapılmalıdır.

Kopyalama

Belge içerisinde veya farklı bir belgede bulunan, bir metni veya bir nesneyi belge içerisinde bir yere kopyalamak için sırası ile şu adımlar izlenir;

1.        İstenilen metin veya nesne seçili hale getirilir.

2.        Düzen-Kopyala (Edit-Copy) komutu verilir

3.        İmleç belge içerisinde istenilen yere getirilir.

4.        Düzen-Yapıştır (Edit-Paste) komutu verilir.

 

Taşıma

Belge içerisinde veya farklı bir belgede bulunan, bir metni veya bir nesneyi belge içerisinde bir yere taşımak için sırası ile şu adımlar izlenir;

1.        İstenilen metin veya nesne seçili hale getirilir.

2.        Düzen-Kes (Edit-Cut) komutu verilir

3.        İmleç belge içerisinde istenilen yere getirilir.

4.        Düzen-Yapıştır (Edit-Paste) komutu verilir.

Hata Yapmaktan Korkmayın

Microsoft Word’un en güzel özelliklerinde bir taneside son yaptığınız işlemleri geri alabilmenizdir. Yanlışlıkla herhangi bir metni değiştirdiğinmizde veya sildiğimizde Düzen-Geri Al (Edit-Undo) komutu kullanılarak son yaptığımız işlemleri iptal edilebiliriz.

Arama-Değiştirme Yapmak,Belge İçerisinde İstenilen Yere Gitmek

Microsoft Word’de hazırlanan belgelerde aranan herhangi bir metnin bulunması için  Düzen-Bul (Edit-Find) komutu verilir. Karşımıza gelen pencerede Aranan (Find What) kutusuna aranan metin yazıldıktan sonra Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır.

Eğer bulunan metnin farklı bir metin ile değiştirilmesi isteniyorsa Düzen-Değiştir (Edit-Replace) komutu verilir. Karşımıza gelen pencerede Aranan (Find What) kutusuna aranan metin yazılır ve bu metnin yerine geçmesi istenen metnide Yeni Değer (Replace With) kutucuğuna yazdıktan sonra Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır. Eğer bulunan metnin değiştirilmesi isteniyorsa Değiştir (Replace) düğmeciğine değiştirmek istemiyorsak Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır. Eğer belge içerisinde bulunanların hepsinin değiştirilmesini istiyorsak Tümünü Değiştir (Replace All) düğmeciğine tıklarız.,

İstenilenbir sayfa yada saatıra hızlı bir şekilde ulaşabilmek için Düzen-Git (Edit-Goto) komutu kullanılır.

Ekran Görünümü Değiştirmek

Microsoft Word’de Görünüm (View) menüsü kullanarak sayfanın ekran görüntüsü değiştirilebilir. Microsoft Word programında normal, sayfa düzeni ve baskı ön izleme adlı üç görüntü türü en çok kullanılan seçeneklerdir. Bu üç görüntüden baskı önizleme dosya menüsünde bir komut ile işlem görür.

Normal (Normal) komutunun görevi aktif olduğunda sayfanın normal görüntüsünü yani boşlukların görüntülenmediği sadece yazıların görüntülendiği alanı göstermesidir.

Sayfa Düzeni (Prınt Layout) aktif olduğunda sayfa üzerinde hem boşlukları hem de yazı yazmak için  kullanılan bölgenin görüntüsünü gösterir.

Cetvel (Ruler) sayfanın ölçülendirilmesinde kullanılan yatay ve dikey cetvelleri göstermek veya gizlemek için kullanılır.

Araç Çubukları (Toolbars)  menü içinde bulunan komutların yaptıkları işleri basitçe gerçekleştiren küçük butonlardır. Araç çubukları komutu, butonları ve buton gruplarını kendi isteğimize göre düzenlememizi sağlar. Görünüm (View) menüsünde Araç çubukları (Toolbars) komutunu seçtiğimizde buton gruplarının ismi görüntülenir. Buton gruplarından en önemlileri Standart (Standart) ve Biçimlendirme (Formatting) gruplarıdır. Ekran da görünen bir araç çubuğunun isminin yanında ü işareti bulunur. Bir araç çubuğu grubunu akrana getirmek veya ekranda gizlemek için üzerinde tek tıklama yapmak gerekir. Eğer kendi isteğimize göre özel bir araç çubuğu oluşturmak istersek Özelleştir (Customize) seçeneği işaretlenir. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli işlemler yapılarak özel bir buton grubu oluşturulabir.

Yakınlaştır (Zoom)  Microsoft Word sayfaları normalde %100 oranında görüntülenir. Bu oranı %10 ile %500 arasında değiştirmek için Yakınlaştır (Zoom) komutu kullanılır.

Üst Bilgi ve Alt Bilgi Eklemek

Microsoft Word’e sayfaların altında ve üstünde yer almasını istediğimiz sabit bilgiler eklemek için Görünüm-Üstbilgi ve Altbilgi (View-Header and Footer) komutu verilir.Bu işlem yapıldığında sayfadaa gerekli olan Üstbilgi (Header) bölümü açılır ve ekrana Üstbilgi ve Altbilgi (Header And Footer) için kullanılan araç çubukları gelir. Gerekli üst bilgi yazıldıktan veya butonlarla işlem yapıldıktan sonra klavyeden ¯ (Aşağı Ok) tuşuna basılarak Altbilgi (Footer) bölümüne geçilir. Burada da gerekli alt bilgi yazıldıktan  veya butonlarla işlem yapıldıktan sonra sayfanın normal bölümünde tek tıklama yapılarak yapılan değişiklik aktif hale getirilir.

 

Sayfaları Numaralandırmak 

Microsoft Word‘de hazırlanan belgelerdeki sayfalara otamatik sayfa numaraları ekletmek için Ekle-Sayfa-Sayfa Numaraları (Insert-Page Numbers) komutu verilir. Ekrana gelen pencerede Konum (Position) ve Hizalama (Alignment) seçenekleri kullanılarak sayyfa numaralarının, sayfanın neresinde çıkacağı belirlenir. Biçim (Format) butonu ile sayfaya eklenecek numaranın biçimi belirlenir.

Simge Eklemek

Microsoft Word‘de hazırladığımız belgelere bazen klavye ile çıkartamayacağımız karakter eklemek isteriz. Böyle bir durumda imleci uygun yere getirdikten sonra Ekle-Simge (İnsert-Symbol) komutunu vererek sayfalarımıza simgeler ekleyebiliriz. Bu simgeleri Biçim-Yazıtipi (Format-Font) komutunu kullanarak büyütebilir veya renklendirebiliriz.

Tarih Saat  Eklemek

Microsoft Word sayfalarımıza otomatik olarak güncelleşen tarih veya saat eklememizi sağlar. Bu sayede belgeyi her açışımızda tarih veya saat güncel görülür. Bu şekilde tarih veya saat eklemek için Ekle-Tarih ve Saaat (Insert-Date and Time) komutu verilir.

Dipnot Eklemek

Microsoft Word kitaplarda olduğu sayfa sonlarına istenilen metinler dipnotlar yani açıklama satırları eklememize izin verir. Bunu yapabilmek için imlecimizi dipnot eklemek istediğimiz kelimenin sonuna getirir ve Ekle-Dipnot (İnsert-Footnote) komutunu veririz. Ekrana gelen pencerede Tamam düğmesine tıklandıktan sonra sayfanın altında dipnot bölümü oluşur. Buraya istenilen bilgi yazıldıktan sonra normal çalışmaya devam edilir.

Şekillerle Çalışmak

Microsoft Word‘de sayfalarımıza resimler, sekiller veya wordart adı verilen özel yazılar ekleyebiliriz. Bunu yapabilmek içim Ekle-Resim (İnsert-Picture) menüsünden faydalanırız. Bu menü açıldığında karşımıza birkaç seçenek gelir.

Resim Eklemek

Ekle-Resim-Küçük Resim (İnsert-Picture-Clipart) komutunu verdiğimizde karşımıza Clipart Galeri penceresi gelir bu pencereden istenilen resim seçildikten sonra Insert düğmesine basılır ve sayfada imlecimizin bulunduğu yere seçtiğimiz şekil çıkar.

Otamatik Şekil Eklemek

Ekle-Resim-Otomatik Şekil(İnsert-Picture-Autoshapes) komutunu verdiğimizde karşımıza bir araç çubuğu gelir. Bu araç çubuğundan istenilen şekil seçildikten sonra mouse imleci + işaretine dönüşür ve sayfada mouse‘un sol düğmesine basarak bu şekli istediğimizi yere yerleştirebiliriz. Böylece sayfamıza otomatik sekilleri eklemiş oluruz. Eklenen otomatik şekilleri biçimlendirmek rengini değiştirmek, gölge vermek için Çizim (Draw) araç çubuğundan faydalanabiliriz.

WordArt Eklemek

Ekle-Resim-Wordart(İnsert-Picture-Wordart) komutunu verdiğimizde karşımıza Wordart Galeri penceresi gelir. Bu pencereden istenilen Wordart seçilerek Tamam düğmesine tıklanır. Bir sonraki ekrana istenilen metin yazılır ve yine Tamam düğmesine tıklanır. Bu şekilde sayfamıza Wordart eklenmiş olur. Wordart‘ları düzenlemek için WordArt araç çubuğundan faydalanılır.

Grafik Eklemek

Ekle-Resim-Grafik(İnsert-Picture-Graphic) komutunu verdiğimizde karşımıza içerisinde veriler bulunan bir Excel sayfası gelir. Bu sayfaya oluşturmak istediğimiz grafiğe ait verileri girdikten sonra sayfada boş bir alana tıklayarak grafiği etkin hale getirebiliriz. Sayfada bulunan grafik nesnesi seçili iken Menü çubuğuna Grafik (Chart) ve Veri (Data) adında iki menü ilave edilir. Bu menüler kullanılarak grafikle ilgili düzelemeler yapılabilir.

Sayfalara eklenen nesneleri düzenlemek, taşımak, boyutlarını değiştirmek veya silmek için ilk etapda nesneyi aktif hale getirmeliyiz. Bir nesneyi aktif hale getirmek için üzerine bir kez tıklamamız yeterlidir. Nesneyi aktif hale getirdikten sonra “delete” tuşuna basark nesneyi silebiliriz.

Metinleri Biçimlendirmek

Microsoft Word gibi gelişmiş kelime işlemciler bize metinleri biçinlendirme konusunda birçok seçenek sunar. Bu sayede hazırladığımız belgeler daha hoş bir görünüme sahip olurlar.

 

Biçim-Yazıtipi (Format-Font) komutunu vererek karşımıza gelen pencereden istediğimiz yazıtipi, biçemini, boyutu ve rengini belirleyerek varsayılan yazıtipi ayarlarını değiştirebiliriz. Ayrıca bu penceredeki seçenekleri kullanarak yazıların altını çizgili yapabilir istediğimiz yazıları altsimge veya üstsimge olarak belirleyebiliriz. Eğer istersek karakterler arası bırakılacak boşluk miktarı ayarlayabiliriz.

Biçim-Paragraf komutunu vererek satırlar arasında bırakılabilecek boşluk miktarlarını ayarlayabiliriz.

Biçim-Kenarlıklar ve Gölgelendirme (Format-Borders and Shading) komutu aracılığı ile sayfamızda bulunan herhangi bir metni çerceve içerisine alabilir veya sayfanın etrafına çerceve çizdirebiliriz. Karşımıza gelen pencerede Kenarlıklar (Borders) sekmesi aracılığı ile seçili olan metnin, Sayfa Kenarlığı (Page Bordres) sekmesi ile de sayfanın çerçeveleri belirlenebilir. Gölgelendirme (Shading) sekmesi kullanılarak ise çizilen çerçevenin içerisine renk ve düzen verilebilir.

Biçim-Büyük Küçük Harf Eşleştir komutu aracılığı ile sayfamızda seçili olan metinleri otamatik olarak büyük harfe, küçük harfe veya cümle düzenine çevirebiliriz.

Madde İmlerini kullanmak

Bazen sayfalarımıza maddeler halinde seçenekler ekleriz. Her seçeneğin başına bir rakam veya bir simge yerleştiririz. Microsoft Word’de bu işi otomatik olarak yapabilmemiz için bir seçenek vardır. Biçim Madde İmleri ve Numaralandırma ( Format-Bullets and Numbering) komutunu vererek karşımıza gelen pencereden istediğimiz madde imini seçebiliriz. Böylece sayfalarımıza ekleyeceğimiz seçenekleri otomatik olarak numaralandırabiliriz.

Gazetelerdeki Gibi Sayfaları Oluşturmak

Gazetelerde dergilerde olduğu gibi Microsoft Word’dede sayfalarımızı sütunlara ayırabiliriz. Biçim-Sütunlar (Format-Columms) komutu verilerek sayfamızı istediğimiz sayıda sütuna ayırabiliriz. Eğer istersek sütunlar arasına çizgiler koyabilir sütun genişliklerini ayarlayabiliriz. Yine bu pencerede uygula adlı kısımda sütunun tüm belgeyemi yoksa imlecin olduğu noktadan sonrayamı uygulanacağı belirlenebilir. Sayfayı sütunlara ayırdıktan sonra cetvele dikkat edersek oluşturduğumuz sütun oranında cetvelin bölündüğünü görebiliriz.

Gazetelerde, kitaplarda, dergilerde bazı paragrafların ilk harfllerini diğerlerine oranla daha büyük yazarlar. Microsoft Word’dede bu olayı gerçekleştirmek için imleci ilk harfini büyütmek istediğimiz paragrafa getiririz. Biçim-Başlangıcı Büyüt  (Format-Drop Cap) komutunu veririz. Karşımıza gelen pencereden gerekli seçenekleri seçtikten sonra tamam düğmesine basarak ilk harfi büyütmüş oluruz.

Biçemleri Kullanmak

Biçemler Microsoft Word’un sunduğu kolaylıklardan biridir. Biçemler kullanılarak belge içerisindeki metinler, başlıklar otomatik olarak biçimlendirilebilir. Herhangibir paragrafa veya başlığa biçem özelliğini atayabilmek için imleci o satıra getirilir,  Biçim-Biçem (Format-Stil) komutu verilerek gelen pencereden istenilen biçem seçilir. Bu sayede o satıra seçmiş olduğumuz biçem özelliği verilmiş olur. İleriki tarihlerde bir değişiklik yapmak istediğimizde tek tek her yerde bu değişiklikiği yapmak yerine Biçim-Biçem (Format-Stil) komutu verilerek gelen pencereden biçem özelliklerini değiştiridiğimizde o biçeme sahip bütün metinler değişirler.

Tablolarla Çalışmak

Microsoft Word’de tıpkı Microsoft Excel’de olduğu gibi tablolar oluşturulabilir. Bir Microsoft Word sayfasında tablo oluşturabilmek için imleci uygun yere getirdikten sonra Tablo-Tablo Ekle (Table-İnsert Table) komutu verilir. Bu komut verildikten sonra gelen pencerede istenilen sütun ve satır sayıları girilir ve Tamam düğmesine basılır. Bu sayede imlecin bulunduğu yere bir tablo ekletmiş oluruz. Tablo üzerinde ileriye doğrru hareket edebilmek için klavyeden Tab tuşu kullanılır. Bir önceki hücreye dönmek için veya geriye doğru gitmek Shift ve Tab tuşlarına aynı anda basılır. Eğer istenirse mouse ile istenilen hücreye tıklanılarak o hücre seçili hale getirilebilir.

Hücreleri Seçmek

Bir tabloda hücreleri biçimlendirmek, silmek eklemek için öncelikle hücrelerin seçili hale getirilmesi gerekir. Hücreleri seçmek için şu yöntemler kullanılabilir;

1.        Klavyeden shift tuşu basılı iken yön tuşlarını kullanarak veya mouse ile herhangibir bir hücrenin üzerine tıklayıp mouse hareket ettirerek hücre seçimi yapılabilir.

2.        Mouse satırın sağ tarafına getirilip bir ok şekline dönüştüğünde tek tıklama ile veya herhangibir hücrenin üzerinde iken Tablo-Satır Seç komutu verilerek hücrenin bulunduğu satır seçili hale getirilebilir.

3.        Mouse sütunun üst tarafına getirilip siyah bir ok şekline dönüştüğünde tek tıklama yaparak veya herhangibir hücrenin üzerinde iken Tablo-Sütun Seç komutu verilerek hücrenin bulunduğu sütun seçili hale getirilebilir.

 

Tabloları Biçimlendirmek

Biçimlendirmek istenilen hücreler seçildikten sonra Biçim-Yazıtipi komutu verilerek istenilen yazıtipi ve rengi seçilebilir. Hücrelerin desen rengini belirlemek için ise Biçim-Kenarlıklar ve Gölgelendirme komutu verilir gelen pencereden Gölgelendirme sekmesi kullanılır.

Tablo-Otamatik Tablo Biçemi komutunu kullanarak karşımıza gelen pencereden daha önceden hazırlanmış tablo şablonlarından birini seçerekde tabloyu biçimlendirebiliriz.

Tablo-Hücre Yüksekliği ve Genişliği komutunu kullanarak hücrelerin genişlikleri ve yükseklikleri ayarlanabilir.

Satır veya Sütun Ekleme

Bir tabloya yeni bir satır veya sütun eklemek için önce satır veya sütun seçilmeli ardından Tablo-Sütun Ekle veya Tablo-Satır Ekle komutu verilmelidir.

Satır veya Sütun Silme

Bir tablodan bir satır veya sütun silmek için önce satır veya sütun seçilmeli ardından Tablo-Sütun Sil veya Tablo-Satır Sil komutu verilmelidir.

Microsoft Excel

Microsoft Excel progrmı gelişmiş bir elektronik hesap tablosudur. Microsoft Excel’de hazırlanan dosyalar bilgisayara “xls” uzantısı ile kaydedilirler. Microsoft Excel’de hazırlanan dosyalara Çalışma Kitabı (Workbook) adı verilir ve her kitap başlangıçta 3 adet sayfa (shhet) ile açılır. Bu sayfalar çoğaltılabilir veya azaltılabilir. Her sayfa satır ve sütunlar oluşmuştur. Satırlar rakamlarla, sütunlar ise harfler ile temsil edilir. Microsoft Excel’de bulunan her sayfada toplam 256 sütun ve 65,536 adet satır vardır. Sütun ve satırların kesiştiği yerlere hücre adı verilir. Hücrelerde bulundukları sütun ve satırın konuma göre adlandırılırlar. Bu durumda ilk sütun ve satırın kesiştiği yerdeki hücre A1 hemen sağındaki B1 adını alır.

Hücreler Üzerinde Hareket Etmek

Microsoft Excel’e verilerimizi girerken veriyi girmek istediğimiz hücreyi aktif hale getirmeliyiz. Hücreleri aktif 

hale getirmek mouse ile istenilen hücreye tıklanır veya ;

 

Sol Ok                    Bir hücre sola

Sağ Ok                   Bir hücre sağa

Yukarı Ok              Bir hücre yukarı

Aşağı Ok               Bir hücre aşağı

Page Up                Bir ekran yukarı

Page Down           Bir ekran aşağı

Ctrl+Sol Ok           Bir soldaki veri bloğunun başına yada sonuna

Ctrl+Sağ Ok          Bir sağdaki veri bloğunun başına yada sonuna

Ctrl+Home            Çalışma sayfasının başına

Ctrl+End                Veri içeren son hücreye

Hücreleri Seçmek

Bir tabloda hücreleri biçimlendirmek, silmek eklemek için öncelikle hücrelerin seçili hale getirilmesi gerekir. Hücreleri seçmek için şu yöntemler kullanılabilir;

1)       Klavyeden shift tuşu basılı iken yön tuşlarını kullanarak veya mouse ile herhangibir bir hücrenin üzerine tıklayıp mouse hareket ettirerek hücre seçimi yapılabilir.

2)       Mouse satırı temsil eden rakamın üzerine getirilip tıklayarak satır seçimi yapılabilir.Mouse’un sol düğmesi basılı iken mouse aşağı yukarı doğru hareket ettirilerek birden fazla satır seçimi yapılabilir.

3)       Mouse sütunu temsil eden harfin üzerine getirilip tıklayarak sütun seçimi yapılabilir.Mouse’un sol düğmesi basılı iken mouse sağa sola doğru hareket ettirilerek birden fazla satır seçimi yapılabilir.

Hücrelere Veri Girmek ve Düzeltmek

Veri girilmek istenilen hücre aktif  hale getirildikten sonra klavyeden istenilen değerler yazılır ve aşağıdaki yöntemlerden biri kullanılır;

1)       Enter tuşuna basılır

2)       Mouse ile farklı bir hücreye tıklanır

3)       Klavye ile başka bir hücre etkinleştirilir.

Eğer yazılan veriyi iptal etmek istersek ESC tuşuna basarız.

 

 

 

Bir hücreye yanlış veya eksik bir şeyler yazığımız zamanlar düzenleme yapmamız gerekir. Düzenleme yapmak istediğimiz hücre etkin hale getirildikten sonra F2 tuşuna basar veya hücre içerisine mouse ile çift tıklarız. Bu şekilde düzenleme moduna geçmiş oluruz. Yön tuşlarını kullanarak hücre içerisinde hareket edebilir ve istediğimiz gibi düzenleme yapabiliriz. Yine herhangi bir hücrenin üzerinde geldiğimizde hücrenin içerisinde yazılı olan veri formül çubuğunda görülür. Buraya mouse ile tıklayarakda verileri düzeltebiliriz.

Eğer yanlış bir işlem yaparsak Düzen-Geri Al (Edit-Undo) komutu kullanılarak son yaptığımız işlemleri iptal edilebiliriz.

Bir hücrede yazılı herhangi bir veriyi silmek istersek, içeriğini silmek istediğmiz hücreler seçili hale getirilir ve klavyeden delete tuşuna basılır veya Düzen-Temizle (Edit-Clean) komutu verilir. Bu işlem sadece hücre içerisinde yazılı olan veriyi siler. Hücre için tanımlanmış olan biçim veya doğrulama kesinlikle etkilenmez.

Çalışma Kitaplarını Kaydetmek

Microsoft Excel’de hazırladığımız Çalışma Kitaplarını ileriki bir tarihtede ulaşabilimek ve kalıcı olarak bilgisayarımızda saklamak için Dosya-Kaydet (File-Save) komutu verilir. Bu komutu ilk kez veridğimizde karşımıza bir pencere gelir. Gelen pencerede  Kayıt Yeri (Save In) adlı kısımla Çalışma Kitabımızı kaydetmek istediğimiz sürücü veya klasörü seçeriz. Daha sonra Dosya Adı (File Name) adlı kısıma belgemize vermek istediğimiz ismi gireriz. Eğer istersek Kayıt Türü (File Type) [US2] adlı kısımdan Çalışma Kitabını farklı bir türde kaydedilmesini sağlayabiliriz. Microsoft Excel’in varsayılan seçeneği Microsoft Excel Çalışma Sayfası’dır. Bir dosya bir kez kaydedilkten sonra yani bir kitaba bir isim atandıktan sonra yapılan kayıt işlemlerinde bu pencere tekrar karşımıza çıkmaz, bundan sonra vereceğimiz kaydet komutu ile varolan kitabın üzerine otamatik kayıt yapılır.

Çalışma kitapları kaydedilirken eğer istenirse kayıt penceresinde bulunan Seçenekler (Options) adlı düğmeciğe tıklayarak Çalışma kitabına şifre verilebilir.

Çalışma Kitapları Farklı Kaydetmek

Daha önceden bir isim verilerek bilgisayarımıza kaydedilmiş olan bir kitabı yeni bir isimle kaydetmek için Dosya-Farklı Kaydet (File-Save As) komutu verilir. Çalışma kitabı yeni bir isimle kaydedilirken eski kitap zarar görmez.

Çalışma Kitaplarını Açmak

Daha önceden bir isim verilerek bilgisayara kaydedilmiş kitapları açmak için yapılan bu işlem Dosya-Aç (File-Open) menüsü ile gerçekleştirilir. Bu komut verildikten sonra karşımıza gelen pencerede Bak (Look In) adlı kısımdan kitabın kayıtlı olduğu sürücü veya klasör seçilir. Bu işlemden sonra aşağıdaki listede seçili olan sürücü veya klasör içerisinde bulunan dosyaların listesi gelir. Buradan uygun olan dosya seçilerek Aç (Open) düğmeciğine basılır.

Kitapları açmanın bir diğer yolu ise Microsoft Excel’de çalışılan en son 4 (dört) dosyanın adı Dosya (file) menüsünün altında gösterilir. Eğer burada istediğimiz dosya var ise buna tıklayarak belgeyi açabiliriz.

Yeni Çalışma Kitabı Oluşturmak

Microsoft Excel’de yeni bir çalışma yapmak için yeni temiz bir sayfaya ihtiyaç duyarız. Yeni bir sayfa açmak için Dosya-Yeni (File-New) komutu verilir. Bu komuttan sonra gelen pencerede Çalışma Kitabı(Workbook) seçilerek yeni bir sayfa açılabilir. Eğer istersek Excel’de bulunan hazır şablonlardan birini seçerek istediğimize uygun bir sayfa seçebiliriz. Bu sayede en baştan bir sayfa hazırlamak yerine varolan hazır bir sayfa üzerinde gerekli değişiklikleri yaparak istediğimize ulaşabiliriz.

Çalışma Kitapları Kapatmak

Bir kitap ile işimiz bittiğinde o kitabı kapatma ihtiyacı duyarız. Excel’de aktif olan kitabı kapatmak için Dosya-Kapat (File-Close) komutunu veririz. Eğer Bu kitap içerisinde kaydedilmemiş bir değişiklik var ise Microasoft Excel bir mesaj penceresi ile bizi uyarır ve değişiklikleri kaydetmek isteyip istemediğimizi sorar. Bu soruya Evet (Yes) veya Hayır (No) yanıtı vererek çalışma kitabını kaydedederek veya kaydetmeden kapatabiliriz. Eğer İptal (Cancel) düğmeciğine basarsak kapatma işlemini iptal eder.

Birden Fazla Çalışma Kitabı ile Çalışmak

Microsoft Excel birden fazla kitap ile çalışmamıza izin verir. Aynı anda birçok kitap açabiliriz. İstediğimiz kitap ile çalışabilmek için Pencere (Windows) menüsüne tıklarız. Bu menü açıldığında açık olan çalışma kitaplarının bir listesini verir. Çalışmak istediğimiz kitabı seçerek tıklayabiliriz.

 

 

Pencere-Yeni Pencere (Window-New Window) komutu verilerek aktif çalışma kitabına ait sanal bir pencere oluşturulabilir. Pencere-Tümünü Yerleştir (Window-Arange All) komutu verilerek de aktif durumda olan ve oluşturulan sanal pencerelerin hepsinin ekranda aynı anda görüntülenmesi sağlanabilir.

Sayfaları Yazdırmak

Sayfa Yapısını Ayarlamak

Dosya-Sayfa Yapısı (File-Page Setup) menüsü araçılığı ile Microsoft Excel’de çalıştığımız kitapların sayfa yapılarını ayarlayabilirz. Karşımıza gelen penceredeki seçenekleri kullanarak kitabımızı istediğimiz ebatlardaki bir sayfaya çıkmasını sağlayabilir, yazıcıdan çıkacak sayfanın sağ-sol, alt-üst kısımlarında ne kadar boşluk bırakılacağını, belgenin sayfaya yatay mı yoksa dikey mi çıkacağını belirleyebiliriz.

Sayfa (Page) sekmesi ile ise kağıdın yüksekliği ve genişliği istenildiği gibi ayarlanabilir. Ayrıca kağıdın yatay veya dikey olarak ayarlanması sağlanır.

Kenar Boşlukları (Margins) sekmesi aracılığı ,ile kağıdın alt-üst-sağ-sol boşluklarının değiştirilmesi, cilt payının ayarlanması ve alt/üst bilgi için ayrılan boşlukların değiştirilmesi ayarlanabilir.

Üst bilgi/Alt bilgi (Heather/Footer) sekmesi aracılığı ile  kağıdın üst ve altında bulunan boşluklara istenilen bilgilerin yazılması sağlanır.

Yazdırılacak Alanı Belirlemek

Hazırlanan çalışmanın tümünü değilde sadece belirli bir bölümünü yazdırmak istersek eğer o alanı seçili hale getirdikten sonra Dosya-Yazdırma Alanı-Yazdırma Alanını Belirle komutunu veririz. Daha sonra bunu iptal etmek istediğimizde Dosya-Yazdırma Alanı-Yazdırma Alanını Temizle komutunu veririz.

Baskı Önizleme

Dosya-Baskı Önizleme (File-Print Preview) menüsü araçılığı ile verebileceğimiz bu komut ile hazırladığımız çalışmanın yazıcıdan nasıl çıkacağını görebiliriz.

Yazdır

Dosya-Yazdır (File-Print) menüsü aracılığı ile vereceğimiz bu komut ile hazırladığımız bu çalışmamızı yazıcıdan çıkartabiliriz

Hücreleri Biçimlendirmek

Microsoft Excel’de üzerinde çalıştığımız sayfayı biçimlendirmek için ilk önce biçimlendirme yapmak istediğimiz hücreleri seçili hale getiririz. Biçim-Hücreler (Format-Cells) komutunu verdikten sonra karşımıza gelen pencere aracılığı ile hücrelerimizi istediğimiz şekilde biçimlendiririz.

Sayı(Number) sekmesi ile hücre içerisinde bulunan verinin hangi formatta yani biçemde bulunacağı belirleriz. Örneğin para ile ilgili kullanılan hücrelerde hangi para birimi gösterilsin ondalık basamak sayısı kaç olsun gibi.

Hizalama(Alignment) sekmesi aracılığı ile hücrede bulunan; değer hücreye ortalı, sağa yaslı, sola yaslımı olacak, eğer istenirse verilerin belirli bir açı ile gösterilmesi sağlanır. Ayrıca birkaç hücreyi seçerek bunları birleştirebilir sanki tek bir hücreymiş gibide kullabiliriz.

Yazıtipi (Font) sekmesi ile hücre içerisindeki verilerin hangi puntoda veya renkte olunacağı ayarlanır.

Kenarlık (Bordes) sekmesi ile Hücreler etrafına istenildiği gibi çerceveler çizdirilebilir.

Desen sekmesi aracılığı ilede hücrenin zemin rengi nasıl olacak bunu belirleriz.

Satır ve Sütun Genişliklerini Ayatrlamak

Herhangi bir sütunu veya sütunları genişletmek için, genişletmek istediğimiz sütunlardan hücre seçimi yaparız. Ardından Biçin-Sütun-Genişlik (Format-Column-Width) komutu verilir gelen pencereye istediğimiz dğeri yazdıktan sonra Tamam düğmesine basarak, seçili olan sütunları genişletmiş oluruz. Bir başka yol ise mouse imlecini sütunu temsil eden harfin üzerine götürüp siyah çift yönlü bir oka dönüşmesini sağlarız. Mouse imleci değiştikten sonra sol düğme basılı iken sağa veya sola doğru hareket ettirerek genişliği ayarlayabiliriz.

Herhangi bir satırı veya satırları yükseltmek için, yükseltmek istediğimiz satırlardan hücre seçimi yaparız. Ardından Biçin-Satır-Yükseklik (Format-Row-Hight) komutu verilir gelen pencereye istediğimiz değeri yazdıktan sonra Tamam düğmesine basarak, seçili olan satırların yüksekliğini ayarlamış oluruz. Bir başka yol ise mouse imlecini satırı temsil eden rakamın üzerine götürüp siyah çift yönlü bir oka dönüşmesini sağlarız. Mouse imleci değiştikten sonra sol düğme basılı iken aşağı yukarı doğru hareket ettirerek yüksekliği ayarlayabiliriz.

Otamatik Biçemleri Kullanmak

Eğer tek tek hücreleri biçimlendirerek vakit kaybetmek istemiyorsak Microsoft Exccel’in otamatik biçemlerini kullanabiliriz. Bunu yapabilmek için biçemlendirmek istediğimiz hücreleri seçili hale getirr ardından Biçim-Otomatik Biçim (Format-Autoformat) komutunu veririz. Gelen pencereden uygun bir biçim seçildikten sonra tamam düğmesine tıklanır.

 

Kopyalama

Çalışma sayfasında bulunan verileri farklı bir alana kopyalamak için sırası ile şu adımlar izlenir;

 

1.        İstenilen hücreler seçili hale getirilir.

2.        Düzen-Kopyala (Edit-Copy) komutu verilir

3.        Sayfada istenilen hücre etkim hale getirilir.

4.        Düzen-Yapıştır (Edit-Paste) komutu verilir.

Özel Yapıştırma

Kopyala-Yapıştır yöntemini kullanarak yapılan kopyalamalarda hücreler tüm özellikleri ile birlikte kopyalanırlar. Eğer bir hücrenin sadece biçimini, formülünü, içerisinde bulunan verileri veya hücre için tanımlanmış veri doğrulamarından birini kopyalatmak istiyorsak  Düzen-Özel Yapıştır komutu kullanılır. Özel yapıştırma için sırası ile şu adımlar izlenir;

1.        İstenilen hücreler seçili hale getirilir.

2.        Düzen-Kopyala (Edit-Copy) komutu verilir

3.        Sayfada istenilen hücre etkim hale getirilir.

4.        Düzen-Özel Yapıştır (Edit-Paste) komutu verilir.

5.        Gelen pencereden istenilen seçenekler seçilir ve tamam düğmesine tıklanır.

Taşıma

Çalışma sayfasında bulunan verileri farklı bir alana taşımak için sırası ile şu adımlar izlenir;

1.        İstenilen hücreler seçili hale getirilir.

2.        Düzen-Kes (Edit-Cut) komutu verilir

3.        Sayfada istenilen hücre etkim hale getirilir.

4.        Düzen-Yapıştır (Edit-Paste) komutu verilir.

İstenilen Verilerin Bulunması

Microsoft Excel’de hazırlanan sayfalarda herhangi bir verinin bulunması için Düzen-Bul (Edit-Find) komutu verilir. Karşımıza gelen pencerede Aranan (Find What) kutusuna aranan metin yazıldıktan sonra Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır.

Eğer bulunan verirnin farklı bir veri ile değiştirilmesi isteniyorsa Düzen-Değiştir (Edit-Replace) komutu verilir. Karşımıza gelen pencerede Aranan (Find What) kutusuna aranan veri yazılır ve bu veri yerine geçmesi istenen veride Yeni Değer (Replace With) kutucuğuna yazdıktan sonra Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır. Eğer bulunan verinin değiştirilmesi isteniyorsa Değiştir (Replace) düğmeciğine değiştirmek istemiyorsak Sonrakini Bul(Find Next) düğmesine tıklanılır. Eğer sayfa içerisinde bulunanların hepsinin değiştirilmesini istiyorsak Tümünü Değiştir (Replace All) düğmeciğine tıklarız.,

İstenilen herhangi bir hücre üzerine gitmek istiyorsak Düzen-Git (Edit-Goto) komutu kullanılır. Gelen pencerede Başvuru (Reference) kutuçuğuna gitmek istenen hücrenin adı yazılır ve tamam düğmesine tıklanır.

Ekran Görünümü Değiştirmek

Microsoft Excel’de Görünüm (View) menüsü kullanarak Excel’in ekran görüntüsü değiştirilebilir.

Normal (Normal) Microsoft Excel’in varsayılan standart çalışma anı görünümünü sağlar.

Sayfa Sonu Önizleme (Page Break Preview) Sayfada kullanılan bölgelerin görüntüsü sağlar.

Araç Çubukları (Toolbars)  menü içinde bulunan komutların yaptıkları işleri basitçe gerçekleştiren küçük butonlardır. Araç çubukları komutu, butonları ve buton gruplarını kendi isteğimize göre düzenlememizi sağlar. Görünüm (View) menüsünde Araç çubukları (Toolbars) komutunu seçtiğimizde buton gruplarının ismi görüntülenir. Buton gruplarından en önemlileri Standart (Standart) ve Biçimlendirme (Formatting) gruplarıdır. Ekran da görünen bir araç çubuğunun isminin yanında ü işareti bulunur. Bir araç çubuğu grubunu akrana getirmek veya ekranda gizlemek için üzerinde tek tıklama yapmak gerekir. Eğer kendi isteğimize göre özel bir araç çubuğu oluşturmak istersek Özelleştir (Customize) seçeneği işaretlenir. Ekrana gelen diyalog kutusunda gerekli işlemler yapılarak özel bir buton grubu oluşturulabir.

Yakınlaştır (Zoom)  Microsoft Excel sayfaları normalde %100 oranında görüntülenir. Bu oranı %10 ile %500 arasında değiştirmek için Yakınlaştır (Zoom) komutu kullanılır.

Formül Çubuğu (Formula Bar)       Formüllerin ve hücre içindeki tüm bilgilerin görüntülendiği formül çubuğunu göstermek veya gizlemek için kullanılır.

 

Durum Çubuğu (Status Bar) Gerekli açıklayıcı bilgilerin görüntülendiği durum çubuğunu göstermek veya gizlemek için kullanılır.

Üst Bilgi ve Alt Bilgi Eklemek

Microsoft Excel’de sayfaların altında ve üstünde yer almasını istediğimiz sabit bilgiler eklemek için Görünüm-Üstbilgi ve Altbilgi (View-Header and Footer) komutu verilir.Bu komut verildikten sonra karşımıza Sayfa Yapısı (Page Setup) penceresi gelir. İstenilen altbilgi ve üstbilgi tanımlandıktan sonra tamam düğmesine basarak aktif hale getirebiliriz. Aynı işlemi Dosya-Sayfa Yapısı (File-Page Setup) komutu ilede yapabiliriz.

Sayfalara Yeni Satır ve Sütunlar Eklemek/Silmek

Eklemek

Bir çalışma sayfasına yeni bir satır eklemek için sayfa üzerinde satırı eklemek istediğimiz yeri etkinleştiririz ve Ekle-Satır (Insert-Rows) komutunu veririz. Birden fazla satır eklemek için birden fazla satırın seçili olması gerekir. Microsoft Excel seçili olan satır adetince satır ekler.

Bir çalışma sayfasına yeni bir sütun eklemek için sayfa üzerinde sütunu eklemek istediğimiz yere etkinleştiririz ve Ekle-Sütun (Insert-Columns) komutunu veririz. Birden fazla sütun eklemek için birden fazla sütunun seçili olması gerekir. Microsoft Excel seçili olan sütun adetince satır ekler.

Ekle-Hücre (Insert-Cells) komutunu kullanarak sayfada etkin hücrenin bulunduğu yere yeni bir hücre ekler. Bu komut verildikten sonra ekrana bir pencere çıkar. Bu pencereden eklenen yeni hücrenin varolan diğer hücreleri nasıl etkileyeceğini seçtikten sonra tamam düğmesine basılır.

Silmek

Bir çalışma sayfasında varolan bir satırı veya sütunu silmek için sayfa üzerinde silinmek istenen satır veya sütunlar seçilir, ardından Düzen-Sil(Edit-Delete) komutunu veririz. Birden fazla satır veya sütun silmek için birden fazla satırın veya sütunun seçili olması gerekir. Eğer sadece hücereler seçili ise ekrana bir pencere gelir ve silinen hücrelerin yerinin nasıl doldurulacağı sorulur. Uygun seçenek işaretlendikten sonra tamam düğmesine basılır.

Şekillerle Çalışmak

Microsoft Excel‘de sayfalarımıza resimler, sekiller veya wordart adı verilen özel yazılar ekleyebiliriz. Bunu yapabilmek içim Ekle-Resim (İnsert-Picture) menüsünden faydalanırız. Bu menü açıldığında karşımıza birkaç seçenek gelir.

Resim Eklemek

Ekle-Resim-Küçük Resim (İnsert-Picture-Clipart) komutunu verdiğimizde karşımıza Clipart Galeri penceresi gelir bu pencereden istenilen resim seçildikten sonra Insert düğmesine basılır ve sayfada imlecimizin bulunduğu yere seçtiğimiz şekil çıkar.

Otamatik Şekil Eklemek

Ekle-Resim-Otomatik Şekil(İnsert-Picture-Autoshapes) komutunu verdiğimizde karşımıza bir araç çubuğu gelir. Bu araç çubuğundan istenilen şekil seçildikten sonra mouse imleci + işaretine dönüşür ve sayfada mouse‘un sol düğmesine basarak bu şekli istediğimizi yere yerleştirebiliriz. Böylece sayfamıza otomatik sekilleri eklemiş oluruz. Eklenen otomatik şekilleri biçimlendirmek rengini değiştirmek, gölge vermek için Çizim (Draw) araç çubuğundan faydalanabiliriz.

WordArt Eklemek

Ekle-Resim-Wordart(İnsert-Picture-Wordart) komutunu verdiğimizde karşımıza Wordart Galeri penceresi gelir. Bu pencereden istenilen Wordart seçilerek Tamam düğmesine tıklanır. Bir sonraki ekrana istenilen metin yazılır ve yine Tamam düğmesine tıklanır. Bu şekilde sayfamıza Wordart eklenmiş olur. Wordart‘ları düzenlemek için WordArt araç çubuğundan faydalanılır.

Sayfalara eklenen nesneleri düzenlemek, taşımak, boyutlarını değiştirmek veya silmek için ilk etapda nesneyi aktif hale getirmeliyiz. Bir nesneyi aktif hale getirmek için üzerine bir kez tıklamamız yeterlidir. Nesneyi aktif hale getirdikten sonra “delete” tuşuna basark nesneyi silebiliriz.

Veri Girişlerini Sınırlandırmak

Microsoft Excel bir hücreye girilebilecek verilerin sınırlandırılmasına izin verir. Bu sayede hücrelere yanlış verilerin girilmesi önlenmiş olur. Örneğin personel maaşlarının girildiği bir hücreye belirtilen rakamlar dışında hiçbir bir değer girilemez. Bu sınırlandırmayı yapmak için Veri-Doğrulama menüsünden yaralanırız. Bu komut verildikten sonra ekrana gelen pencereden Ayarlar sekmesinde bulunan İzin Verilen Adlı açılan metin kutusundan hücrede bulunacak verinin türünü belirleriz. Hemen ardından Veri adında yeni bir açılan metin kutusu oluşur. Buradanda nasıl bir karşılaştırma yapacağımızı belirleriz ve aşağıdaki metin kutularına

 

kriterlerimizi gireriz. Tüm bu işlemler yapıldıktan sonra doğrulama özelliğini verdiğimiz hücrelere yanlış veya bizim isteğimiz dışı bir veri girildiğinde Microsoft Excel bizi uyaracak ve girilen veriyi kabul etmeyecektir. Eğer

Microsoft Excel’in hata mesajını beğenmiyorsak bunu değiştirmek için Veri-Doğrulama komutunu verdiğimizde gelen pencereden Hata Uyarısı adlı sekmeyi seçeriz. Mesaj penceresinin başlık çubuğunda ve içeriğinde yazacak olan iletiler belirlenir ve tamam düğmesine basarız. Artık hücreye hatalı bir veri girildiğinde Microsoft Excel’in standart hata uyarısı değil bizim kendi belirlediğimiz hata uyarısı ile karşılaşırız.

Eğer istenirse hücre üzerine gelindiğinde Microsoft Excel’in bize bu hücre hakkında bir açıklama vermesini sağlayabiliriz. Veri-Doğrulama komutu verildiğinde gelen pencereden Girdi İletisi adlı sekme seçilerek ilgili yerler doldurulğunda Microsoft Excel bizi hücre üzerine geldiğimizde hücre hakkında bizim belrlediğimiz notu gösterecektir.

Hücreleri Değerlerine Göre Biçimlendirme

Microsoft Excel hücreleri alabilecekleri değerlere göre biçimlendirmemize olanak sağlar. Bir hücreyi içeriğine göre biçimlendirmek için ilgili hücreler seçildikten sonra Biçim-Koşullu Biçimlendirme komutu verilir. Gelen pencerede kriterler belirlendikten sonra Biçim düğmesine tıklayarak bu kriterlere uygun veri girildiğinde hücrenin alacağı biçim belirlenir,  eğer 2. bir kriter daha girilmek isteniyorsa Ekle düğmesine basarak bir diğer kritir belirlenir ve bu kriter için farklı bir biçim belirlenir. Microsoft Excel’de bir hücre için en fazla üç adet koşullu biçimlendirme belirtilebilir.

Verileri Sıralama/Fitltreleme

Microsoft Excel’de verilerin daha düzenli olması daha hızlı ve pratik bir şekilde ulaşılabilmesi için sıralama ve filtreleme yöntemleri kullanılır.

Veri-Sırala (Data-Sort) komutu   verilerek sıralama penceresine ulaşılır. Bu pencerede sıralamanın hangi sütunlara göre yapılacağı belirlenir. Ardından bu sıralamanın Artan (Asceding)  veya Azalanmı (Desceding) olacağı belirtilir ve tamam düğmesine basılır. Ayrıca sırlama yapılırken ilk satırın sıralamaya dahil edilip edilmeyeceğide Başlık Satır Var, Başlık Satır Yok seçeneği işaretlenerek belirlenebilir.

Veri-Süz-Otamatik Süz (Data-Filter-Autofilter) komutunu vererek sayfada bulunan verilerin filtrelenmesi sağlanır. Bu sayede tabloda yanlızca gerekli bilgilerin görüntülenmesi sağlanabilir. Bu komut verildiğinde tablonun başlangıç sütunlarında Aşağıya ok butonları görüntülenir. Aşağı ok butonu tıklandığında filitrelemek istenilenilen bilgi işaretlenir veya Özel (Custom) seçeneği tıklanarak gelen pencere yardımıyla isteğe bağlı aralıklarda filitreleme yapılabilir. Filitreleme işlemi bittiğinde normale dönmek için Veri-Süz-Otomatik Süz (Data-Filter-Autofilter) komutu tekrar verilir.

Grafiklerle Çalışmak

Microsoft Excel’de grafik oluşturmak için ilk etapda grafik için kullanılacak verilerin girilmesi gerekir. Ardından sayfa üzerinde verilerin bulunduğu hücreler seçili hale getirilir ve Ekle-Grafik (Insert-Chart) komutu verilir. Ekrana grafik oluşturmak için graik Sihirbazı (Chart-Wizard) penceresi gelir. Bir pencerede bir başka sonraki aşamaya geçmek veya dönmek için İleri (Next) ve Geri (Back) düğmeleri kullanılır.Grafik oluşturmak için 4 adım gereklidir. 1. Aşamada grafik türü seçilir ve İleri (Next) düğmesine tıklanır. Ekrana 2. Aşama gelir, burada Grafiğin satırlara göremi yoksa sütunlara göremi çizileceği belirlenir ve İleri (Next) düğmesine tıklanır. 3. Aşamada grafiğin çeşitli seçeneklere göre yapılandırılması ve grafiğe son şeklinin verilmesi sağlanır ve İleri (Next) düğmesi tıklanır. Son aşamada ise grafiğin farklı bir sayfaya mı yoksa tablonun bulunduğu sayfaya mı yerleştirileceği belirlenir ve Son (Finish) düğmesi tıklanır.

Böylece grafik Microsoft Excel ortamına yerleştirilmiş olur. Ekrana Grafik işlemlerini düzenlemek ile ilgili butonların bulunduğu Grafik Araç Çubuğu yerleşir. Bu butonlar yardımıyla veya Grafik (Chart) menüsü yardı ile grafik tekrar değiştirilir veya düzenlenir.

NOT: Bir grafik üzerinde tek tıklama yapıldığında grafik boyutları ayarlanabilir, grafik taşınabilir veya kopyalanabilir, grafik silinebilir. Grafiğin düzenlenmesini istediğiniz alanının üzerinde çift tıklama yapılarak ekrana gelen diyalog kutusu yardımıyla grafiğinizi renklendirebilir, yazılarını düzenleyebilirsiniz.

Formüllerle Çalışmak

Microsoft Excel gelişmiş bir elektronik bir hesap tablosudur ve birçok işlemi yapabilmek için içerisinde birçok fonksiyon barındırır.

Microsoft Excel’de herhangi bir hücreye formül girerken kesinlikle = işareti ile başlanmalıdır. Herhangi bir hücreye =5+10  formülünü girersek hücre otamatik olarak 15 değerini alacaktır. Microsoft Excel’in bir işlem yaparken kullandığı işaretletler şunalrdır;

 

 

+             Toplama

-                      Çıkartma

*             Çarpma

/              Bölme

^              Üst Alma

%            Yüzde Hesaplama

Aşağıda örnek birkaç işlem verilmiştir;

=10+5                                    sonuç 15 çıkacak

=50-30                                   sonuç 20 çıkacak

=3*4                                      sonuç 12 çıkacak

=49/7                                     sonuç 7 çıkacak

=2^3                                       sonuç 8 çıkacak

=300*20%                             sonuç 60 çıkacak

Microsoft Excel’de Çarpma ve Bölme işlemleri her zaman öncelik hakkına sahiptir. Eğer bir formül içerisinde aynı anda hem toplama veya çıkarma hemde çarpma veya bölme işlemleri varsa öncelik hakkı verilmek istenen işlemler  parantezler “( ) “ içerisinde yazılmalıdır; Aşağıdaki örneklere dikkat ediniz;

=10+20/2                               sonuç 20 çıkacak

=(10+20)/2                            sonuç 15 çıkacak

Formüllerde Hücre Adreslerini Kullanmak

Microsoft Excel’de formül hazırlarken hücre isimleri referans olarak kullanılabilir. Aşağıda öğrenci notlarının girildiği bir  tablo bulunmaktadır.

 

A

B

C

D

1

ADI SOYADI

1. SINAV

2. SINAV

ORTALAMA

2

UĞUR ŞAHİN

90

80

?

3

AHMET ÇELİK

60

70

?

4

AYŞE  DEMİRCAN

75

75

?

Bu tabloda öğrencilerin not ortalamalarını hesaplatmak için D sütununda bulunan hücrelere şöyle bir formül girilmelidir;

D2 hücresi için                     =(B2+C2)/2                          

D3 hücresi için                     =(B3+C3)/2                          

D4 hücresi için                     =(B4+C4)/2                          

Bu formüllere göre D2 hücresinin değeri 85, D3 hücresinin değeri 75 ve D4 hücresinin değeri 65 olacaktır.

Formülleri Otomatik Çoğaltmak

Yukarıdaki örnekte tek tek her öğrencinin not ortalamasını hesaplatmak için not ortalamaları girildi. Eğer öğrenci sayısı yukarıdaki gibi 3 değilde 500 olsaydı bu iş bir işkence olacaktı. Microsoft Excel’in bu tip durumlar içinde önerdiği bir çözüm vardır. Tek tek tüm hücrelere formül girmek yerine sadece ilk hücreye formül girilir. Daha sonra formülün girildiği hücrenin üzerine gelip mouse imlecini hücrenin sağ alt köşesine götürürüz. Mouse imleci siyah bir artı işaretine dönüştükten sonra sol düğme basılı tutularak aşağı doğru çekilir. Bu şekilde istenen hücrelere formülü atamış oluruz. Otomatik formül çoğaltmada ilk formül referans alınır ve her bir alt satırda formül içerisinde geçen hücre adları bir artırılır.

Eğer formül çoğaltmada formül içerisinde bir hücre adının sabit kalması istenirse hücre adı yazılırken $ işaretleri ile beraber yazılır. Örnek olarak aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz.

 

A

B

C

D

E

F

1

ÜRÜN ADI

ALIŞ FİYATI

SATIŞ FİYATI

 

Kar Marjı

10

2

Televizyon

250.000.000 TL.

?

 

 

 

3

Çamaşır Makinası

480.000.000 TL.

?

 

 

 

4

Buzdolabı

460.000.000 TL.

?

 

 

 

Yukarıdaki örnekte satmış olduğumuz ürünlerin bir listesi bulunmaktadır. Kar Marjı adlı bölüme yani F2 hücresine gireceğim rakam oranında satış fiyatları hesaplanmasını istiyorum. Yani tüm ürünlerin fiyatı hesaplanırken F1 hücresi sabit olarak kullanılacak.

=B2*F1%              formülü sadece B2 (250.000.000 TL.)  yüzde F1’ini (10) hesaplayacak. Aynı zamanda F1’ in formül çoğaltmada sabit kalmasını istediğim için $ işaretleri arasında yazmam gerekecek. C2 hücresine girilecek formül şu olmalıdır;

=B2+(B2*$F$1%)

Farklı Çalışma Sayfalarındaki Verileri Kullanmak

Microsoft Excel’de her çalışma kitabı 3 adet sayfa ile açılır. Bu sayfaları artırabilir veya azaltabiliriz. Yeni bir çalışma sayfası oluşturmak için Ekle-Çalışma Sayfası (Insert-Work Sheet) komutu verilir. Varolan bir sayfayı

 

 

silmek için Düzen-Sayfayı Sil (Edit-Delete-Sheet) komutu verilir. Aktif sayfanın adını değiştirmek için sayfa adı üzerine çift tıklayabilir veya Biçim-Sayfa-Yeniden Adlandır (Format-Sheet-Rename) komutu verilir.

Farklı bir sayfadan veri alınırken SayfaAdı!HücreAdı kalıbı kullanılır.

 


EV SAYFASI

 

 

A

B

1

ELK

15.000.000 TL

2

SU

8.000.000 TL

3

KİRA

120.000.000 TL

4

TOPLAM

?

 


İŞ SAYFASI

 

 

A

B

1

ELK

80.000.000 TL.

2

SU

30.000.000 TL

3

KİRA

600.000.000 TL

4

TOPLAM

?

 


TOPLAM SAYFASI

 

 

A

B

1

ELK

?

2

SU

?

3

KİRA

?

4

TOPLAM

?

 

 


Yukarıda bir çalışma kitabında bulunan 3 adet farklı sayfa görülmektedir. EV sayfasında ev için yapılan harcamalar, İŞ sayfasında işyeri için yapılan harcamalar ve TOPLAM sayfasında ev ve işyeri için yapılan harcamaların toplamını hesaplayacağımızı varsayalım. Buna göre sayfalara gireceğimiz formüller şu şekilde olmalıdır.

Ev için yapılan toplam harcama miktarını görebilmek için EV sayfasında B4 hücresine şu formülü girmeliyiz;

=B1+B2+B3

yada;

=TOPLA(B1:B3)                  sonuç 143.000.000 TL. çıkar

İş için yapılan toplam harcama miktarını görebilmek için İŞ sayfasında B4 hücresine şu formülü girmeliyiz;

=B1+B2+B3

yada;

=TOPLA(B1:B3)                  sonuç 710.000.000 TL. çıkar

TOPLAM sayfasında ise ev ve işyeri için ödenen meblağları bulmak için gireceğimiz formül şöyle olmalıdır;

B1 hücresi için                     =EV!B1+İŞ!B1                      sonuç 95.000.000 TL. çıkar

B2 hücresi için                     =EV!B2+İŞ!B2                      sonuç 38.000.000 TL çıkar

B3 hücresi için                     =EV!B3+İŞ!B3                      sonuç 720.000.000 TL. çıkar

B4 hücresi için                     =EV!B4+İŞ!B4                      sonuç 853.000.000 TL. çıkar

 

NOT : Eğer sayfa adı boşluk içeriyorsa formül içerisinde sayfa adı yazılırken tırnak ( ‘ ) içerisinde yazılmalıdır.

 

Karşılaştırmaları Kullanmak

Microsoft Excel’de bir hücrenin alabileceği değere göre farklı işlemler yaptırmamız mümkündür. Bunu yapabilmemiz karşılaştırma oparatörlerinden faydalanırız. Microsoft Excel’de kullanılan karşılaştırma oparatörleri şunlardır.

 

>                             Büyüktür

>=                           Büyük eşittir

<                             Küçüktür

<=                           Küçük eşittir

=                             Eşittir

<>                           Eşit değildir

 

Microsoft Excel’de karşılaştırma oparatörlerini kullanmak için Eğer (If) adında bir fonksiyon bulunmaktadır. Bu formülün kalıbı EĞER(KOŞUL;DOĞRU;YANLIŞ) şeklindedir. Bu fonksiyonda bir koşul belirtilir ve bu koşul doğru çıkması veya yanlış çıkmasına göre bir işlem yapılır.

Öğrenci notlarını girdiğimiz bir tablomuz olsun. Bu tabloda öğrencilerin not ortalamasına göre GEÇTİ veya KALDI yazmasını istiyorsak EĞER ( IF ) fonksiyonunu kullanmalıyız.

 

 

A

B

C

D

E

1

ADI SOYADI

1. SINAV

2. SINAV

ORTALAMA

DURUM

2

UĞUR ŞAHİN

90

80

?

?

3

AHMET ÇELİK

60

70

?

?

4

AYŞE  DEMİRCAN

75

75

?

?

Bu tabloda ilk önce öğrenci not ortalamalarını hesaplatmak için D sütununda ortalamaları hesaplayan bir formül girmeliyiz. Buna göre;

 

 

D2 hücresine                        =(B2+C2)/2          

yada      

=ORTALAMA(B2:C2)       formülünü girmeliyiz. Bu şekilde

Bu şekilde tüm öğrencilerin not ortalamaları hesaplandıktan sonra, E sütununda geçti kaldı durumlarını hesaplatmak için şu formüller girilmelidir;

E2 hücresine         =EĞER(E2>=50;”GEÇTİ”;”KALDI”)

E3 hücresine         =EĞER(E3>=50;”GEÇTİ”;”KALDI”)

E4 hücresine         =EĞER(E4>=50;”GEÇTİ”;”KALDI”)

Formül içerisinde geçen GEÇTİ ve KALDI metinlerinin tırnak içerisinde yazıldığına dikkat edin. Bir formül içerisinde eğer metin kullanılıyorsa kesinlikle tırnak içerisinde yazılmalıdır.

Bu formülü biraz daha genişletmek istersek yani geçti kaldı değilde öğrenci not ortalaması 85 üzerinde ise TAKDİR, 85-75 arasında ise TEŞEKKÜR,  75-50 arasında ise GEÇTİ, 50’nin altında ise kaldı yazmasını istersek formülümüz şu şekilde olmalıdır.

=EĞER(E2>=85;”TAKDİR”;EĞER(E2>=75;”TEŞEKKÜR”;EĞER(E2>=50;”GEÇTİ”;”KALDI”)))

TOPLA Formülü (SUM)

=TOPLA(Başlangıç Değerri:Bitiş Değeri)

Başlangıç değeri olarak verilen hücreden bitiş değeri olarak verilen hücreye kadar içerisinde rakam bulundruran bütün hücrelerin toplamını hesaplar.

 

A

B

C

D

E

F

1

10

5

3

8

7

 

2

20

10

6

16

14

 

3

30

15

9

24

21

 

4

40

20

12

32

28

 

5

50

25

15

40

35

 

Yukarıdaki tabloyu ele alırsak ;

=TOPLA(A1:A5) formülü A1 ve A5 aralığında bulunan bütün hücrelerin toplamını verir. Yani bu formül =A1+A2+A3+A4+A5  formülüne eşittir.

=TOPLA(A1:B5) formülü A1 ve B5 aralığında bulunan bütün hücrelerin toplamını verir. Yani bu formül =A1+A2+A3+A4+A5+B1+B2+B3+B4+B5   formülüne eşittir.

TOPLA fonksiyonunda Başlangıç Değeri ve Bitiş Değeri arsında iki nokota üst üste ( : ) işareti yerine noktalı virgül ( ; ) işareti kullanırsa eğer sadece belirtilen hücre adresleri işleme tabii tutulur. Örneğin ;

=TOPLA(A1;A5) formülü A1 ve A5 hücrelerinin toplamını verir. Yani bu formül =A1+ A5  formülüne eşittir.

=TOPLA(A1;sB5) formülü A1 ve B5 hücrelerin toplamını verir. Yani bu formül =A1 +B5   formülüne eşittir.

ÇARPIM Formülü (PRODUCT)

=ÇARPIM(Başlangıç Değeri:Bitiş Değeri)

TOPLA gibi kullanılır. Aralrındaki fark toplama yerine çarpma yapmasıdır.

MAK Formülü (MAX)

=MAK(Başlangıç Değeri:Bitiş Değeri)

Belirtilen hücreler içerisindeki en yüksek değeri geri döndürür.

MİN Formülü (Min)

=MİN(Başlangıç Değeri:Bitiş Değeri)

Belirtilen hücreler içerisindeki en küçük değeri geri döndürür.

ORTALAMA Değer Formülü (AVERAGE)

=ORTALAMA(Başlangıç Değerri:Bitiş Değeri)

Belirtilen hücreler ortalamsını döndürür.

KAREKÖK Formülü (SQRT)

=KAREKÖK(Değer)

Belirtilen hücrenin karekökünü döndürür. Örneğin;

=KAREKÖK(49)                  7 sonucunu verir

YUVARLA Formülü

=YUVARLA(Değer;Ondalık basamak sayısı)

Belirtilen hücre veya değerin ondalık basamak sayısını belirler. Örneğin

=YUVARLA(19.784;2)                       19,78 sonucunu verir

=YUVARLA(5,4;0)                             5 sonucunu verir

=YUVARLA(5,8;0)                             6 sonucunu verir

BUGÜN() Formülü ( DATE() )

=BUGÜN()

Günün tarihini verir

 

ŞİMDİ() Formülü ( NOW() )

=ŞİMDİ()

Günün tarihini ve saatini verir.

Hatalar

Microsoft Excel’de yaptığımız islemlerimizde bulunan yanlışlıklara karşın değişik hata mesajları ile karşılaşırız. Bu hatanın anlamını bildiğimiz takdirde düzeltmemiz daha kolay olur.

###### Hatası

Uyguladığınız formül sonucunun hücreye sığmayacak kadar büyük olması durumunda görülür. Sütun genişliğini ayarlayarak soeunu giderebiliriz

#SAYI/O Hatası

Sıfıra bölme hatasıdır. Bölen olarak 0’dan (sıfır) daha farklı bir rakamın girilmesi ile düzeltilebilir.

#AD ? Hatası

Formüldeki girilen metnin tanınmadığı durumda bu hata ile karşılaşırız. Formül adının yanlış yazılması halinde veya formül içerisindeki metnin çift tırnak içinde girilmemesi durumunda gelen bir hata mesajıdır. Formül düzeltiğinde hata giderilir.

#YOK Hatası

Değer bulunamaması durumunda oluşan bir hatadır. Formül içine değişkenler girilmelidir.

#SAYI Hatası

Bir sayı ile ilgili problem oluştuğunda oluşur. Microsoft Excel’de gösterilemeyecek kadar büyük veya küçük sayı üreten formüllerde bu hata ile karşılaşırız.

#DEĞER Hatası

Sayı veya mantıksal fonksiyon girilmesi gereken yere metin girilmesi durumunda oluşur.


 [US1]İngilizicesini ekle

 [US2]İngilizicesini ekle